SỞ GD & ĐT THỪA THIÊN HUẾ

KIỂM TRA CUỐI KÌ I NĂM HỌC 2023 - 2024

TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯNG

Môn: Ngữ văn, lớp 11
Thời gian làm bài: 90 phút, không tính thời gian phát đề

Họ và tên học sinh:…………………………………... Số báo danh:……………………
I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản và trả lời câu hỏi 1 đến 8:
CHÂN QUÊ
Nguyễn Bính (1)

Hôm qua em đi tỉnh về,
Đợi em ở mãi con đê đầu làng.
Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng.
Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!
Nào đâu cái yếm lụa sồi?
Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân?
Nào đâu cái áo tứ thân?
Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen?
Nói ra sợ mất lòng em,
Van em! Em hãy giữ nguyên quê mùa.
Như hôm em đi lễ chùa,
Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh.
Hoa chanh nở giữa vườn chanh,
Thầy u mình với chúng mình chân quê.
Hôm qua em đi tỉnh về,
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.
*Chú thích (1) Nguyễn Bính (tên thật là Nguyễn Trọng Bính; 1918–1966) là một nhà
thơ lãng mạn nổi tiếng của Việt Nam. Ông được coi như là nhà thơ của làng quê với
những bài thơ mang sắc thái dân dã, mộc mạc. Nhà phê bình Hoài Thanh khi điểm đến
các nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới đã nhận xét “quê mùa” như Nguyễn Bính”
(Thi nhân Việt Nam).
Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. Đoạn thơ sau đây được gieo vần ra sao?
Hôm qua em đi tỉnh về,
Đợi em ở mãi con đê đầu làng.
Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng.
Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!
Câu 3. Em hiểu thế nào về từ “chân quê” ?
Câu 4. Chỉ ra các biện pháp tu từ có trong đoạn thơ và theo em đâu là biện pháp tu từ độc
đáo nhất?
1

Nào đâu cái yếm lụa sồi?
Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân?
Nào đâu cái áo tứ thân?
Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen?
Câu 5. Chàng trai muốn nói với em điều gì qua hai câu thơ sau:
Hoa chanh nở giữa vườn chanh,
Thầy u mình với chúng mình chân quê.
Câu 6. Cô gái trong bài thơ đã thay đổi trang phục như thế nào khiến chàng trai không
bằng lòng? Từ đó trình bày suy nghĩ của em về 2 câu thơ sau:
Hôm qua em đi tỉnh về,
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.
Câu 7: Nêu những nét chính trong tâm trạng của nhân vật trữ tình.
Câu 8. Anh/ chị cần làm gì trong việc giữ gìn những giá trị văn hoá truyền thống?
II. VIẾT (4,0 điểm)
Hãy viết một bài luận khoảng 500 đến 800 chữ, bàn về mối quan hệ giữa cơ hội
và thách thức trong thời đại 4.0 ngày nay.
...................Hết..................
Học sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

2

SỞ GD & ĐT THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯNG

KIỂM TRA CUỐI KÌ I NĂM HỌC 2023 - 2024
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn, lớp 11
(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Phần Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
6,0
1
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
0,5
Bài thơ trên được viết theo thể thơ: Lục bát
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 0.5 điểm
+Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm
2
Đoạn thơ sau đây được gieo vần ra sao?
0,5
Hôm qua em đi tỉnh về,
Đợi em ở mãi con đê đầu làng.
Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng.
Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!
Đoạn thơ được gieo vần lưng (về, đê) và vần chân (làng, ràng)
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 0.5 điểm
+ Học sinh trả lời ½ đáp án: 0.25 điểm
+Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm
3
Em hiểu thế nào về từ “chân quê” ?
0,5
Sự mộc mạc, chân chất, đằm thắm mang vẻ đẹp truyền thống.
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 0.5 điểm
+Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm
4
Các biện pháp tu từ:
0,25
Liệt kê, điệp ngữ, điệp cú pháp, câu hỏi tu từ...(hs chỉ cần nêu 2 biện pháp là
đạt)
0,25
Biện pháp tu từ độc đáo nhất: Câu hỏi tu từ (4 câu hỏi tu từ)
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 0.5 điểm
+ Học sinh trả lời 1/2 đáp án: 0.25 điểm
+Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm
5
Chàng trai muốn nói với em điều gì qua hai câu thơ sau:
0,5
Hoa chanh nở giữa vườn chanh,
Thầy u mình với chúng mình chân quê.
Chàng trai muốn nói với em:
- Giữa vườn chanh thì nở ra hoa chanh, ѕẽ mãi là hoa chanh chứ không thể là 0,25
hoa khác, cách nói ẩn dụ ấy mong muốn cô gái giữ gìn nét đẹp truyền thống
xưa, không nên thay đổi.
- Thầу u mình, chúng mình mình cũng đều là “chân quê” thì cớ ѕao mình
phải thành thị nửa mùa. Em giữ chân quê, quê mùa không chỉ riêng cho anh,
mà còn cho em, cho thầу u, cho хóm làng, cho quê hương của mình.
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 0.75 điểm
3

6

+ Học sinh trả lời 1/2 đáp án: 0. 5 điểm
+Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm
Cô gái trong bài thơ đã thay đổi trang phục như thế nào khiến chàng
trai không bằng lòng? Từ đó trình bày suy nghĩ của em về 2 câu thơ
sau:
Hôm qua em đi tỉnh về,
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.
- Sự thay đổi trong trang phục khiến chàng trai không bằng lòng: Khăn
nhung, quần lĩnh, áo cài khuy bấm.
- Trình bày suy nghĩ của em về 2 câu thơ sau:
Hôm qua em đi tỉnh về,
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.
Gợi ý: Hai câu thơ thể hiện lời trách nhẹ nhàng, đáng yêu của anh đến em,
khi em từ làng lên tỉnh, từ quê lên phố, em đã có không ít những thay đổi
trong trang phục, điều đó làm mất đi cái vẻ đẹp chân quê.
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 0.75 điểm
+ Học sinh trả lời 1/2 đáp án: 0. 5 điểm
+ Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm

0,25

0,5

7

Nêu những nét chính trong tâm trạng của nhân vật trữ tình.
- Bồn chồn, mong đợi cô gái.
- Bất ngờ, ngỡ ngàng, sửng sốt trước sự thay đổi trong cách ăn mặc;
- Trách móc, tiếc nuối trước sự thay đổi ấy và van nài, nhắc nhở cô gìn giữ
vẻ đẹp truyền thống.
-Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 1,5 điểm
+ Học sinh trả lời 2/3 đáp án: 1,0 điểm
+ Học sinh trả lời 1/3 đáp án: 0.5 điểm

1,5

8

Anh/ chị cần làm gì trong việc giữ gìn những giá trị văn hoá truyền
thống?

1,0

Học sinh có thể nêu những việc cần làm trong việc giữ gìn những giá trị văn
hoá truyền thống theo nhiều cách khác nhau, miễn hợp lí, thuyết phục, chẳng
hạn:
- Cần trân trọng, giữ gìn, yêu quý những giá trị văn hoá truyền thống
- Cần tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hoá hiện đại phù hợp thời hội
nhập.
+ Học sinh trả lời đầy đủ như đáp án: 1,0 điểm
+ Học sinh trả lời 1/2 đáp án: 0,5 điểm
+ Học sinh trả lời sai: 0.0 điểm
II

VIẾT

4,0

Viết bài luận khoảng 500 đến 800 chữ, bàn về mối quan hệ giữa cơ hội và
thách thức trong thời đại 4.0 ngày nay.
a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức bài văn

0,5
4

Học sinh trình bày bài văn có bố cục 3 phần đầy đủ, độ dài khoảng 500- 800
chữ.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Bàn về mối quan hệ giữa cơ hội và
thách thức trong thời đại 4.0 ngày nay.

0,5

c. Triển khai vấn đề nghị luận

2,5

Mở bài: Giới thiệu được vấn đề cần nghị luận.
Thân bài:
* Giải thích vấn đề:
- Cơ hội là những khả năng cho phép người ta làm một cái gì đó, những điều
kiện có khả năng đem lại thuận lợi do khách quan hay từ bên ngoài đem đến.
- Thách thức là những khó khăn, tác động hay cản trở khách quan từ bên
ngoài tạo ra.
* Bàn luận về mối quan hệ giữa cơ hội và thách thức :
- Mỗi vấn đề trong cuộc sống nảy ra là cơ hội hay là thách thức còn tùy
thuộc vào nhận thức của mỗi con người ở việc dám làm, dám chịu trách
nhiệm để tự khẳng định bản thân trong thời đại 4.0.
- Cơ hội và thách thức luôn vận động, chuyển hoá. Và thách thức đối với cái
này có thể là cơ hội cho cái kia phát triển.
- Tận dụng được cơ hội trên cơ sở có khả năng và niềm tin sẽ đẩy lùi thách
thức; ngược lại, không tận dụng được cơ hội, không dám dấn thân thì thách
thức sẽ lấn át, cơ hội sẽ mất đi, thách thức sẽ chuyển thành những khó khăn
khó khắc phục về sau.
Bài học:
- Phải xác định cơ hội để nắm bắt thời cơ, chớp lấy thời cơ.
- Cần xác định đầy đủ thách thức để có kế hoạch ứng đối, tháo gỡ, vượt qua.
- Có khả năng nhưng không dám dấn thân, ngại khó hay thụ động chờ thời
sẽ không có chỗ đứng trong xã hội năng động hôm nay.
Kết bài: Khẳng định trong cuộc sống luôn tồn tại những cơ hội và thách
thức, điều quan trọng là mỗi người cần có bản lĩnh để vượt qua thách thức,
biết nắm bắt cơ hội để đạt thành công.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm:
- Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25

0,25

5