SỞ GD & ĐT THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THPT PHAN ĐĂNG
LƯU
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề kiểm tra có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2023-2024
MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 11
Thời gian làm bài: 90 phút
(không tính thời gian phát đề)

Họ và tên học sinh :.................................................................... Số báo danh : ...........................
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
DỪNG, VÀ NHÌN LẠI (Rando Kim)
(1) Abraham Lincoln từng nói: “Nếu tôi có 8 giờ để hạ một cái cây, tôi sẽ dành 6 giờ để
mài sắc lưỡi rìu của tôi”. Đó là một lời khuyên hữu ích. Trước khi bắt tay làm một việc gì đó,
bạn cần hiểu rõ mọi thứ có liên quan và phương pháp tối ưu để thực hiện công việc đó. Nếu
cần, hãy tạm dừng để đánh giá lại công việc của bạn. Nếu miếng giẻ lau nhà của bạn đã bẩn
mà bạn không xả lại thì mỗi lần lau bạn chỉ làm sàn nhà bẩn hơn mà thôi.
(2) Tôi để ý thấy rằng điều các bạn trẻ ngày nay cần nhất không phải là một lý lịch đẹp
mắt hay bảng điểm ấn tượng, mà là giá trị tự thân của chính họ. Họ thường bận rộn với các kỳ
thực tập hay hướng nghiệp và học hỏi kinh nghiệm, nhưng ngạc nhiên thay, một số lượng lớn
bạn trẻ không chú ý gì đến phương pháp giải quyết vấn đề hay cách thức sử dụng thời gian sao
cho hiệu quả. Họ làm mọi việc theo quán tính. Họ làm việc đó vì cha mẹ họ bảo thế, vì bạn bè
họ cũng đang làm thế, vì họ nên làm một việc gì đó – dù sao cũng tốt hơn là không làm gì cả!
(3) Trừ phi bạn có mục tiêu rõ ràng và áp dụng các phương pháp thích hợp để đạt mục
tiêu đó, nếu không bất cứ nỗ lực nào của bạn cũng đều là sự lãng phí thời gian. Tôi tin rằng
thành quả theo nghĩa đúng nhất của nó chỉ có được khi bạn hội đủ ba yếu tố sau: có ý thức rõ
ràng về mục tiêu, có phương pháp thích hợp và một cam kết thực hiện mục tiêu đến cùng. Tuy
nhiên, quá nhiều bạn trẻ không mảy may quan tâm đến mục tiêu và phương pháp, mà chỉ chăm
chăm rèn luyện tính cần cù và sự kiên định mù quáng. Nhưng đó là một biểu hiện của sức ỳ
tâm lý – chăm chỉ làm việc nhưng lại nhàn rỗi khi cần tự soi rọi bản thân. Nếu không tự soi xét
mình, bạn sẽ đi lệch mục tiêu hoặc không làm được việc gì đến nơi đến chốn.
(4) Vậy bạn tự soi rọi bản thân như thế nào?
(5) Tự soi xét mình là suy ngẫm kĩ lưỡng, thấu đáo về bản thân. Nhưng suy nghĩ sâu xa
và trăn trở thôi vẫn chưa đủ. Điều quan trọng là kinh nghiệm. Bạn cần tích luỹ kinh nghiệm cá
nhân, đọc nhiều sách, giao tiếp nhiều hơn và đi đây đi đó nhiều hơn. Không gì làm con người
trưởng thành hơn những kinh nghiệm cá nhân. Người xưa từng nói: “Đi một ngày đàng, học
một sàng khôn”. Người châu Âu cũng có câu tương tự: “Tuổi trẻ biếng nhác, tuổi già khốn
quẫn”. Tuy nhiên, hầu như không thể trải nghiệm tất cả mọi thứ vì chúng ta chỉ có quỹ thời
gian hạn hẹp cùng nhiều rào cản về hoàn cảnh. Vậy chúng ta hãy đọc. Hãy đọc sách, báo, tạp
chí… về gương thành công và cả thất bại của những người nổi tiếng. Hãy đọc, đọc và đọc nữa.
Sau đó đối chiếu với chính bạn và suy ngẫm.
(6) Giao tiếp với những người có kiến thức và kinh nghiệm hơn bạn cũng là một kênh
hữu ích để mở mang đầu óc và tích luỹ kinh nghiệm. […]

(7) Đi du lịch cũng là một lựa chọn hay. Đi đây đi đó là cơ hội tuyệt vời để bạn học
những cái hay, cái mới xung quanh… Đôi khi trên một chuyến tàu, tôi nhìn thấy những phong
cảnh thiên nhiên mới lạ bên ngoài cửa sổ và liên tưởng tới việc chính mình đang vật lộn chật
vật giữa chốn đô thị đông đúc và ngột ngạt. […]
(8) Mục tiêu, phương pháp và hành động. Để hoàn thành bất cứ điều gì trong cuộc sống
– để đạt được thành công hay biến ước mơ của bạn thành sự thật – bạn phải kết hợp được ba
yếu tố này lại với nhau… Đó là chiếc kiềng ba chân. Thiếu một trong ba chân, chiếc kiềng sẽ
không đứng vững được. Bạn phải liên tục soi rọi bản thân để đảm bảo rằng ba yếu tố này luôn
ở trạng thái cân bằng.
(Rando Kim – Tuổi trẻ, khát vọng và nỗi đau, Vương Bảo Long
biên dịch, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2017, trang 74-76)
1. (0,5 điểm) Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nào?
2. (0,5 điểm) Xác định luận đề của văn bản.
3. (0,5 điểm) Chỉ ra các luận điểm được triển khai trong đoạn văn (2) và (3) và (5)
4. (1,0 điểm) Câu nói của Abraham Lincoln trong đoạn văn mở đầu: Nếu tôi có 8 giờ để hạ
một cái cây, tôi sẽ dành 6 giờ để mài sắc lưỡi rìu của tôi có vai trò gì?
5. (1,0 điểm) Nêu tác dụng của yếu tố bổ trợ thuyết minh trong những câu văn sau: Không gì
làm con người trưởng thành hơn những kinh nghiệm cá nhân. Người xưa từng nói: “Đi một
ngày đàng, học một sàng khôn”. Người châu Âu cũng có câu tương tự: “Tuổi trẻ biếng nhác,
tuổi già khốn quẫn”.
6. (1,0 điểm) Phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép điệp trong các câu: Vậy chúng ta hãy đọc.
Hãy đọc sách, báo, tạp chí… về gương thành công và cả thất bại của những người nổi tiếng.
Hãy đọc, đọc và đọc nữa.
7. (1,0 điểm) Anh/chị có đồng ý với nhận định của tác giả: Nếu không tự soi xét mình, bạn sẽ
đi lệch mục tiêu hoặc không làm được việc gì đến nơi đến chốn không? Vì sao?
8. (0,5 điểm) Quan điểm của tác giả về “sự cần thiết của việc tích lũy kinh nghiệm cá nhân” có
ý nghĩa như thế nào với bạn trẻ trong thời đại hôm nay?
II. LÀM VĂN (4.0 điểm)
Viết một bài văn nghị luận (khoảng 800 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về chủ đề:
Trau dồi kĩ năng giao tiếp là một cách thức hiệu quả để kiến tạo và nâng cao giá trị bản thân.
----------- HẾT ---------Học sinh không được sử dụng tài liệu;
Giáo viên không được giải thích gì thêm.

SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THPT PHAN ĐĂNG LƯU

Phầ
n

Câu

I

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I
Năm học 2023 - 2024
Môn: Ngữ văn - Lớp 11
(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
Nội dung

ĐỌC HIỂU

Điểm
6,0

- Văn bản thuộc loại Nghị luận/Nghị luận xã hội
1

* Hướng dẫn chấm:

0,5

- Học sinh trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời các đáp án khác: 0,0 điểm.
Luận đề của văn bản là:
- Tầm quan trọng của việc dừng và nhìn lại bản thân

0,5

* Hướng dẫn chấm:
2

- Học sinh trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh có thể chọn những từ ngữ để diễn đạt tương đương vẫn cho điểm
tối đa (Ví dụ: Sự cần thiết/giá trị…; tự soi rọi/đánh giá…); Nếu học sinh chỉ
ghi lại nhan đề thì cho 0,25 điểm.
- Học sinh trả lời các đáp án khác: 0,0 điểm.
Luận điểm được triển khai trong đoạn văn (2), (3) và (5):

0,5

- Các bạn trẻ ngày nay cần nhất không phải là một lý lịch đẹp mắt hay bảng
điểm ấn tượng, mà là giá trị tự thân của chính họ.
3

- Nếu không tự soi xét mình, bạn sẽ đi lệch mục tiêu hoặc không làm được
việc gì đến nơi đến chốn.
- Bạn cần tích luỹ kinh nghiệm cá nhân, đọc nhiều sách, giao tiếp nhiều hơn
và đi đây đi đó nhiều hơn
* Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời 2- 3 luận điểm: 0,5 điểm; trả lời 1 luận điểm: 0,25 điểm
- Học sinh trả lời các đáp án khác: 0,0 điểm.

4

Câu nói của Abraham Lincoln: “Nếu tôi có 8 giờ để hạ một cái cây, tôi sẽ
dành 6 giờ để mài sắc lưỡi rìu của tôi” có vai trò:
- Dẫn dắt, định hướng người đọc suy nghĩ về vấn đề nghị luận;

0,5

- Tạo tính hấp dẫn, thuyết phục ngay khi mở đầu.

0,5

* Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời được 1/2 ý trên: 0,5 điểm.

- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
Tác dụng của yếu tố bổ trợ thuyết minh trong những câu văn (…) là:
- Cung cấp thêm thông tin về kinh nghiệm người đời đã đúc kết để làm rõ luận cứ:
Không gì làm con người trưởng thành hơn những kinh nghiệm cá nhân;
5

0,5

- Làm tăng sức thuyết phục cho lập luận;
* Hướng dẫn chấm:

0,5

- Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời được 1/2 ý trên: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
Phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép điệp trong các câu: Vậy chúng ta
hãy đọc. Hãy đọc sách, báo, tạp chí… về gương thành công và cả thất bại
của những người nổi tiếng. Hãy đọc, đọc và đọc nữa.
- Nhấn mạnh giá trị của việc đọc sách để tích lũy kinh nghiệm;
6

- Tạo giọng điệu hối thúc, thúc dục... nhằm kêu gọi những bạn trẻ tự làm
giàu kinh nghiệm cá nhân qua con đường đọc sách;

0,5
0,5

* Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời được 1/2 ý trên: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm
- Hs đồng tình hoặc không hoặc chỉ đồng tình một phần;

0,25

- Hs lí giải hợp lí, thuyết phục. Sau đây chỉ là gợi ý:
+ Hướng đồng tình: nếu không soi xét mình, con người dễ lãng quên mục
tiêu thiết lập ban đầu mà chạy theo những giá trị nhất thời, đánh mất ý chí
quyết tâm chinh phục mục tiêu, từ đó dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn
7

0,75

+ Hướng không đồng tình: Việc soi xét bản thân đôi khi khiến con người do dự,
thiếu quyết đoán, dẫn đến công việc dở dang, khó nắm bắt kịp thời cơ hội…
+ Hướng đồng tình một phần: kết hợp cả hai cách lí giải trên.
Hướng dẫn chấm: Phần lí giải
- Học sinh có cách lí giải khác với Đáp án nhưng tương ứng với quan điểm
lựa chọn và hợp lí, sâu sắc vẫn đạt điểm tối đa.
- Học sinh lí giải không tương ứng với lựa chọn: 0,0 điểm

8

Quan điểm của tác giả về “sự cần thiết của việc tích lũy kinh nghiệm cá
nhân” có ý nghĩa với bạn trẻ trong thời đại hôm nay:
- Định hướng cho bạn trẻ biết tích lũy kinh nghiệm qua đọc sách, trau dồi kĩ
năng, trải nghiệm thực tế qua những chuyến đi…

0,25

- Giúp bạn trẻ kiến tạo và nâng cao giá trị của bản thân …

0,25

* Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 0,5 điểm.

- Học sinh trả lời được 1/2 ý trên: 0,25 điểm.
- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm
II

VIẾT

4,0

Viết một bài văn nghị luận (khoảng 800 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị
về chủ đề: Trau dồi kĩ năng giao tiếp là một cách thức hiệu quả để kiến tạo
và nâng cao giá trị bản thân.
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển
khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề

0,25

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Trau dồi kĩ năng giao tiếp là một cách
thức hiệu quả để kiến tạo và nâng cao giá trị bản thân

0,25

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

2,5

Học sinh có thể viết bài nhiều cách trên cơ sở kết hợp được lí lẽ và
dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm; đảm bảo các yêu
cầu sau:
* Giải thích (bản chất của vấn đề):
- Kĩ năng giao tiếp là khả năng sử dụng ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ cơ thể
để truyền tải, diễn đạt, trao đổi thông tin,… ; kĩ năng giao tiếp gồm những
quy tắc, cách ứng xử, phản hồi,… giữa người nói và người nghe nhằm đạt
mục đích nhất định.
- Giá trị bản thân: là những phẩm chất, kĩ năng, mục tiêu…điều mà mỗi
người tin rằng quan trọng đối với bản thân, tác động tích cực với công việc
và cuộc sống hàng ngày của họ.
=> Trau dồi kĩ năng giao tiếp là có ý thức rèn luyện, bồi dưỡng kĩ năng nóinghe, phản hồi, kĩ năng dùng những yếu tố phi ngôn ngữ… để xây dựng và
nâng cao giá trị của mỗi người trong công việc và cuộc sống.
*Bàn luận:
- Bàn về các khía cạnh của vấn đề:
+ Trau dồi năng lực sử dụng ngôn ngữ, yếu tố phi ngôn ngữ như điệu bộ, cử
chỉ, ngữ điệu, âm điệu, giọng điệu…để nâng cao khả năng tương tác, diễn
đạt của bản thân nhằm đạt mục đích giao tiếp.
+ Trau dồi kĩ năng lắng nghe để thu nhận những thông tin có giá trị nhằm
điều chỉnh quá trình giao tiếp, tích lũy kinh nghiệm, từ đó phản hồi tích cực.
+ Dẫn chứng thực tế chứng minh cho việc trau dồi kĩ năng nói- nghe- phản
hồi nâng cao giá trị của bản thân.
- Bàn về vấn đề từ góc nhìn trái chiều:
+ Giá trị của bản thân được đánh giá qua nhiều yếu tố như kĩ năng sống, tri
thức, vốn sống, trình độ… nên kĩ năng giao tiếp không phải là yếu tố duy

nhất, quyết định;
+ Nếu không kiến tạo và nâng cao kĩ năng giao tiếp thì con người khó thiết
lập được các quan hệ xã hội, khó đạt được mục đích giao tiếp, dễ đánh mất
cơ hội, thường gặp thất bại…
- Bàn về ý nghĩa, tác động của vấn đề:
+ Trau dồi kĩ năng giao tiếp giúp con người tích lũy kinh nghiệm, soi ngắm
bản thân để tự hoàn thiện nhân cách chính mình;
+ Là cơ sở để tạo dựng những mối quan hệ tốt đẹp, từ đó con người nắm bắt
những cơ hội, vươn đến thành công.
+ Khi giá trị bản thân được nâng tầm thì còn người sẽ có nhiều đóng góp
tích cực, có ích, thúc đẩy xã hội phát triển đi lên; nâng cao kĩ năng giao tiếp
ở mỗi người là cơ sở hình thành một cộng đồng biết trân trọng nhau, biết
sống tốt đẹp, biết đóng góp giá trị bản thân vào giá trị cộng đồng.
*Bài học về nhận thức và hành động: Nhận thức được vai trò quan trọng
của trau dồi kĩ năng giao tiếp đối với việc tạo nên giá trị của bản thân; có kế
hoạch luyện tập kĩ năng diễn đạt thường xuyên, tạo môi trường giao lưu gặp
gỡ để nâng tầm giá trị của bản thân…
d. Chính tả, ngữ pháp

0,5

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
* Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính
tả, ngữ pháp.
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ.

0,5

Hướng dẫn chấm: Học sinh thể hiện rõ quan điểm, cá tính trong bài viết;
biết liên hệ vấn đề nghị luận với thực tiễn đời sống; sử dụng kết hợp
phương thức miêu tả, biểu cảm,... để tăng sức thuyết phục cho lập luận;
sáng tạo trong cách diễn đạt, văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.
- Học sinh đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.
- Học sinh đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.
Tổng điểm
-----Hết-----

10,0