SỞ GD & ĐT …………
TRƯỜNG THPT ……….

MA TRẬN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Môn Ngữ văn 11. Năm học 2022 - 2023
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề

I. MỤC ĐÍCH ĐỀ KIỂM TRA
- Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng được quy định trong chương trình môn Ngữ văn lớp
11 và phát triển năng lực của học sinh, lấy điểm học kì 2.
- Đánh giá năng lực đọc – hiểu và tạo lập văn bản của HS thông qua hình thức kiểm tra tự luận
- Từ kết quả kiểm tra, học sinh điều chỉnh cách học và Giáo viên điều chỉnh cách dạy.
II. HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA: Tự luận
III. THIẾT LẬP MA TRẬN
NỘI DUNG

Đọc
hiểu

Ngữ liệu:
Văn bản văn
học
- Tiêu chí lựa
chọn
ngữ
liệu: một văn
bản
hoàn
chỉnh

Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
Làm văn Câu 1: Nghị
luậnXã hội
-Trình
bày
suy nghĩ về
vấn đề xã hội
đặt ra trong
văn bản đọc
hiểu ở phần I
Tổng

Câu 2: Nghị
luận về một
tác phẩm văn
học

Nhận biết
- Nhận biết các
phương thức biểu
đạt trong văn bản.
- Từ việc hiểu nội
dung, học sinh
nhận diện một tác
phẩm trong chương
trình đề cập đến
nội dung đó.
2
1.0
10%%

Thông
hiểu

Vận dụng

- Hiểu
được
nội dung
của một
số câu
văn
trong
văn bản.

- Đưa ra thông
điệp từ việc
hiểu nội dung
trong văn bản.

1
1.0
10%

1
1.0
10%
- Vận dụng
kiến thức xã
hội, kĩ năng
viết đoạn văn
trình bày suy
nghĩ của mình
về ý kiến đặt ra
trong phần Đọc
hiểu.

Vận dụng
Cộng
cao

0
0
0

Vận
dụng kiến
thức về
văn học,
về
tác
phẩm
“Vội
vàng” và
nhà thơ
Xuân
Diệu để
cảm nhận
tình yêu

4
3,0
30%

Tổng
Tổng
cộng

Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ

SỞ GD & ĐT……..
TRƯỜNG THPT……

2
1.0
10%

1
1.0
10%

1
2

cuộc sống
của Xuân
Diệu qua
đoạn thơ.
1
5

20%

50%

2
3
30%

1
5
50%

2
7,0
70%
6
10,0
100%

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Môn Ngữ văn 11. Năm học 2022- 2023
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Mất hàng triệu năm mới định hình những nếp nhăn ngôn ngữ trong não bộ, khó khăn lắm con
người mới có tiếng nói. Không có tiếng nước bạn dở, tiếng nước tôi hay. Không có tiếng làng tôi
nhẹ nhàng, làng bạn nặng trịch. Ý thức kì thị đó có thể lưu giữ được "bản sắc" văn hóa làng xã
nhưng nghèo tính tiến hóa biết bao. Tiếng nói của nước nào cũng đáng kính trọng, bởi tiếng nói suy
cho cùng là di sản từ tổ tiên loài người sinh học có chung một nguồn cội, chung một cây tiến hóa.
Một loại di sản đặc biệt. Bởi nó không chỉ nằm trong kí ức mà nối dài trong hiện tại và bắc cầu đến
tương lai. Người ta thường dùng di sản vào những mục đích tốt đẹp. Tiếng nói cũng vậy. Xin em
đừng lộng ngữ tà ngôn. Biết dành những lời yêu thương cho cha mẹ. Dành những lời tốt đẹp, trung
thực cho bạn bè. Tuổi hoa chỉ nói những lời "hoa cười, ngọc thốt đoan trang".
Và muôn đời, lời nói thành thực vẫn là lời hay nhất. Bởi mất đi sự chân thực, mất đi trách
nhiệm trong lời nói, con người sẽ tuột dốc lỗi lầm.
(Trích Lắng nghe lời thì thầm của trái tim, Nhiều tác giả, NXB Văn hóa – Văn nghệ TP.
HCM, 2015, tr.33)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản. (0.5 điểm)
Câu 2. Trong chương trình Ngữ văn 11 học kì II, có một văn bản đề cập đến tầm quan trọng của
tiếng nói, hãy nêu tên văn bản và tên tác giả. (0.5 điểm)
Câu 3. Anh/chị hiểu thế nào về ý kiến cho rằng tiếng nói là: "Một loại di sản đặc biệt. Bởi nó không
chỉ nằm trong kí ức mà nối dài trong hiện tại và bắc cầu đến tương lai."? (1.0 điểm)
Câu 4. Nêu thông điệp văn bản gửi đến người đọc. (1.0 điểm)
II. PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn luận về quan điểm: "Và muôn đời, lời nói thành thực
vẫn là lời hay nhất." (2.0 điểm)
Câu 2. Cảm nhận tình yêu cuộc sống của Xuân Diệu qua đoạn thơ sau: (5.0 điểm)
…“Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,
Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”
(Trích Vội vàng – Xuân Diệu, SGK Ngữ văn 11 Cơ bản, tập II, NXB Giáo dục, 2007, tr.22)
Họ và tên học sinh:...............................................Lớp.............
(Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị coi thi không giải thích gì thêm)
----------------- Hết ------------ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Môn Ngữ văn 11.
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề

Câu

Ý

I

Điểm

Đọc – hiểu văn bản

3,0

1

- Phương thức biểu đạt của văn bản: Phương thức nghị luận

0,5

2

- Văn bản: Tiếng mẹ đẻ - nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức
- Tác giả: Nguyễn An Ninh
Tiếng nói là Một loại di sản đặc biệt. Bởi nó không chỉ nằm trong kí ức mà nối
dài trong hiện tại và bắc cầu đến tương lai:
- Tiếng nói là tài sản văn hóa tinh thần thế hệ cha ông trong quá khứ đã tạo dựng
và để lại.
- Tiếng nói nằm trong kí ức: Tiếng nói đã được bao thế hệ trong quá khứ sử
dụng.
- Nối dài trong hiện tại: Thế hệ hiện tại sử dụng tiếng nói tức là thừa hưởng,
phát huy và sáng tạo di sản của cha ông.
- Bắc cầu đến tương lai: Thế hệ hiện tại sử dụng tiếng nói còn là cách để gìn
giữ, lưu truyền cho con cháu mai sau.
- Trân trọng tiếng nói của dân tộc mình và tất cả tiếng nói của dân tộc khác.
- Biết nói những lời tốt đẹp, những lời yêu thương, những lời thành thực và
tránh xa lộng ngữ, tà ngôn.
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn luận về quan điểm: Và muôn đời, lời
nói thành thực vẫn là lời hay nhất.
Yêu cầu về kĩ năng: biết cách viết đoạn văn; đoạn văn hoàn chỉnh chặt chẽ;
diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi diễn đạt, lỗi chính tả; đảm bảo dung lượng như
yêu cầu đề.
Yêu cầu về kiến thức: 
* Giới thiệu quan điểm: muôn đời, lời nói thành thực vẫn là lời hay nhất.
* Giải thích: Lời nói thành thực là lời nói đúng sự thật, không đặt điều, là lời
xuất phát từ lòng chân thành, không giả tạo.
* Bàn luận:
- Lời nói thành thực là lời hay nhất bởi:
+ Nó xuất phát từ một nhân cách đẹp.
+ Người nói lời thành thực được quý mến, yêu thương, đem đến niềm tin trong
các mối quan hệ.
+ Giúp cho xã hội, cộng đồng trong sạch.
- Không thành thực trong lời nói biến con người ta thành kẻ đạo đức giả, gian
dối, tha hóa nhân cách.
* Bài học:
- Nhận thức được thành thực trong lời nói là phẩm chất cần phải có để hoàn
thiện nhân cách.
- Biết nói lời thành thực trong cuộc sống.
Cảm nhận tình yêu cuộc sống của Xuân Diệu

0,5

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: tình yêu cuộc đời của Xuân Diệu.

0,25

3

4
II

Nội dung cần đạt

1

2

c. Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm, thể hiện sự cảm nhận
sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn

1,0

1,0
2,0
0,5
1,5

5,0

1

chứng.
Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích.

Cảm nhận tình yêu cuộc sống của Xuân Diệu qua đoạn thơ
Về nội dung
* Xuân Diệu đã phát hiện ra thiên đường ngay trên mặt đất, không xa lạ mà
rất đỗi quen thuộc ngay trong tầm tay của chúng ta:
- Đó là bức tranh thiên nhiên mùa xuân rực rỡ sắc màu, niềm vui và sức sống,
được thể hiện qua hàng loạt các hình ảnh : ong bướm, hoa lá, yến anh, tuần
tháng mật…
+) Màu sắc: màu xanh rì của đồng nội, màu của lá non, màu của cành tơ phơ
phất…=>Gợi hình ảnh non tơ, mơn mởn.
+) Âm thanh: khúc tình si của yến anh
- Bức tranh thiên nhiên ấy còn được vẽ lên với vẻ xuân tình: mối quan hệ của
thiên nhiên, cảnh vật được hình dung trong quan hệ như với người yêu, người
đang yêu, như tình yêu đôi lứa trẻ tuổi, say đắm. Các cặp hình ảnh sóng đôi như
ong bướm, yến anh càng làm bức tranh thiên nhiên thêm tình ý.
=> Xuân Diệu đã khơi dậy vẻ tinh khôi, gợi hình của sự vật, nhà thơ không nhìn
sự vật ấy bằng cái nhìn thưởng thức mà bằng cái nhìn luyến ái, khát khao chiếm
hữu.
- Bức tranh thiên nhiên đời sống con người càng đằm thắm, đáng yên hơn khi:
“Mỗi……môi gần”
=> Với Xuân Diệu cuộc sống là vui và mùa xuân là đẹp nhất.
* Tâm trạng của nhà thơ
- Niềm sung sướng hân hoan, vui say ngây ngất trước vẻ đẹp của cuộc sống trần
gian.
- Tâm trạng vội vàng, nuối tiếc thời gian, nuối tiếc mùa xuân ngay cả khi sống
giữa mùa xuân.
2.2 Về nghệ thuật
- Mới mẻ trong cách nhìn, cách cảm nhận cuộc sống; quan niệm thẩm mĩ hiện
đại; phép điệp, liệt kê, so sánh, chuyển đổi cảm giác.
- Cấu trúc dòng thơ hiện đại.
2.3 Đánh giá
- Đoạn thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Diệu.
- Tình yêu đời của Xuân Diệu đem đến quan niệm nhân sinh tích cực.
d. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc vấn đề cần nghị
luận.
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu

0,5

2
2.1

Tổng điểm : I + II = 10 điểm
--------------------------Hết------------------------

2,0

0,5

0,5

0,5
0,25
0,25
10