Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI NGHUYÊN
TRƯỜNG THPT VÕ NHAI

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG LỚP 10- MÔN ĐỊA LÝ
Thời gian làm bài 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1(2,5 điểm)
a. Trình bày khái niệm của quy luật địa đới. Quy luật địa đới thể hiện qua mạng lưới sông ngòi trên
Trái Đất như thế nào?
b. Hãy giải thích sự khác biệt về chế độ nhiệt của Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh theo bảng số liệu dưới
đây?
Nhiệt độ trung bình thàng và năm (đơn vị 0c)
Địa điểm
Tháng 1
Tháng 7
Trung bình năm
Hà Nội
16,4
28,9
23,5
TP. Hồ Chí Minh
25,8
27,1
27,1
Câu 2(2 điểm)
a. Tại sao ở các nước đang phát triển rất khó đưa ngành chăn nuôi trở thành ngành sản xuất chính?
b. Tại sao các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam phổ biến hình thức khu công nghiệp tập
trung?
Câu 3 (2,5 điểm)
Cho bảng số liệu sau: Diện tích, dân số thế giới và các châu lục
Châu lục
Diện tích
Dân số (Triệu người)
(triệu km2)
1995
2005
Châu Đại Dương
8,5
28,5
33
Châu Á
31,8
3.458
3.920
Châu Âu
23,0
727
730
Châu Mĩ
42,0
775
888
Châu Phi
30,3
728
906
Toàn thế giới
135,6
5.716
6.447
a. Tính mật độ dân số toàn thế giới và từng châu lục và các năm 1995 và 2003.
b. Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện sự thay đổi mật độ dân số của hai năm trên.
Câu 4(3,0 điểm)
Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:
a. Trình bày tình hình phát triển dân số nước ta trong thời kì 1960-2007.
b. Nêu hậu quả của việc gia tăng dân số và hướng giải quyết.
...Hết...
Họ và tên thí sinh..............................................................SBD..............................
(Thí sinh được sử dụng Atlat địa lý Việt Nam để làm bài)

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

ĐÁP ÁN
Câu 1(2,5 điểm)
a. Khái niệm của quy luật địa đới. Quy luật địa đới thể hiện qua mạng lưới sông ngòi trên Trái
Đất:
- Khái niệm của quy luật địa đới: là sự thay đổi có quy luật của tất cả các thành phần địa lí và cảnh
quan theo vĩ độ (từ xích đạo về hai cực) (0.25)
- Quy luật địa đới thể hiện qua mạng lưới sông ngòi trên Trái Đất: Chế độ nước sông cũng phản ánh
tính địa đới thông qua nguồn cung cấp nước ở các vành đai như sau: (1.25đ)
+ Ở vành đai xích đạo, dòng chảy của sông suối nhiều nước quanh năm, phản ánh đùng chế độ mưa
quanh năm ở xích đạo.
+ Ở vành đai nhiệt đới có một mùa mưa và một mùa khô nên sông ngòi ở đây tuy có dòng chảy quanh
năm song nước ít (cạn) và mùa lũ vào mùa hạ.
+ Ở vành đai ôn đới nóng (cận nhiệt đới) tính địa đới phản ánh đầy đủ ở rìa phía Tây của lục địa, ví dụ
như dìa phía Tây của lục địa Á – Âu ta thấy được 4 kiểu chế độ nước sông theo nguồn cung cấp nước.
+ Ở vành đai ôn đới lạnh và cận cực ở rìa phía Bắc của lục địa Á- Âu và bắc Mĩ, vào mùa đông sông cạn
kiệt nước ở các vùng băng giá, vào mùa hạ có lũ do băng tan
+ Vành đai thuộc các vĩ độ cao cận cực nước hầu như ở thể rắn quanh năm.
b.




Giải thích sự khác biệt chế độ nhiệt giữa Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.(1,0 đ)
Tháng 1: (0.25đ)
Hà Nội chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa Đông Bắc nên nhiệt độ thấp.
TP. Hồ Chí Minh không chịu ảnh hưởng của loại gió này nên nhiệt độ cao.
Tháng 7 (0.25đ)
Cả nước đều chịu tác động của gió mùa Tây Nam và gió Tín phong nên nhiệt độ cao đều trên toàn
quốc.
Hà Nội nhiệt độ cao hơn TP. Hồ Chí Minh vì nằm gần chí tuyến Bắc lại thêm thỉnh thoảng chịu ảnh
hưởng của gió phơn.
Giải thích: Nhiệt độ trung bình năm TP. Hồ Chí Minh cao hơn Hà Nội vì TP. Hồ Chí Minh nằm gần
Xích đạo quanh năm nhận được lượng nhiệt lớn, còn Hà Nội nằm gần chí tuyến Bắc chịu ảnh hưởng
của gió mùa Đông Bắc vào mùa đông nên nhiệt độ trung bình năm thấp. (0.5đ)

Câu 2 (2 điểm)
a. Ở các nước đang phát triển rất khó đưa ngành chăn nuôi trở thành ngành chính vì: thiếu vốn
đầu tư cho chăn nuôi vì ngành này đòi hỏi vốn lớn cho đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, dịch vụ thú
y.... (0.25đ)
- Sản xuất chất lượng chư cao khó cạnh tranh với thị trường các nước trong khu vực và trên thế giới.
Trình độ khoa học kĩ thuật chưa cao.(0.25đ)
- Thiếu các đồng cỏ tự nhiên, nguồn thức ăn từ ngành trồng trọt cung cấp chưa đủ và không ổn định.
Sức mua của người dân chưa cao.(0.25đ)
- Chủ yếu các nước này tập trung vào ngành trồng trọt để đáp ứng nhu cầu lương thực cho nhân dân.
(0.25đ)
b. Các nước đang phát triển Châu Á trong đó có Việt Nam phổ biến là hình thức khu công nghiệp
tập trung vì.
- Các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam đang trong qua trình thực hiện công nghiệp hoá hiện
đại hoá (0.5đ)
- Nhằm thu hút kĩ thuật và khoa học hiện đạicủa các nước tiên tiến(0.5đ).
- Thu hút vốn đầu tư của nước ngoài.(0.5đ)
- Trao đổi học hỏi kinh nghiệm quản lí, cách thức tổ chức sản xuất công nghiệp.(0.5đ)
-

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

Câu 3(2,5 điểm)
a. Mật độ dân số(đơn vị người/ km2) (1,0đ)
Các châu lục
1995
Châu Đại Dương
3
Châu Á
109
Châu Âu
32
Châu Mĩ
18
Châu Phi
24
Toàn thế giới
42
Chú ý tính sai hai phép tính trừ 0,25đ, tính lấy số lẻ trừ 0,5 đ.

2005
4
123
32
21
30
48

b. Vẽ biểu đồ cột
- mỗi châu lục hai cột, yâu cầu chính xác thẩm mĩ, có chú giải, trục tung trục hoành có đơn vị, trên
đầu cột có số liệu... sai hoặc thiếu yếu tố trừ 0.25 điểm (1,5đ)
Câu 4(3,0 điểm)
a. Tình hình phát triển dân số nước ta: (1,5đ)
- Từ năm 1960-2007 tăng dân số nước ta tăng 2,82 lần.
- Tốc độ tăng dân số không đều giữa các giai đoạn.
+ 1960 - 1989: tăng nhanh(d/c).
+ 1999 - 2007: tăng chậm (d/c).
- Do kết quả của công tác kế hoạch hoá gia đình nên tốc độ tăng dân số đã giảm đi, song trong giai
đoạn 1989-1999 dân số tăng thêm 11,9 triêu người. binh quan mỗi năm nứơc ta tăng thêm hơn một
triêu người.
b. Hậu quả của việc gia tăng dân số và hướng giải quyết:(1,5đ)
 Hậu quả
Sức ép với việc phát triển kinh tế
- Dân số tăng nhanh trong khi kinh tế nước ta vẫn tăng chậm
- Đối với phát triển kinh tế thì tốc độ tăng dân số 1% kinh tế tăng 3-4% lương thực phải tăng trên
4%trong điều kiện kinh tế nước ta còn chậm phát triển thì mức tăng dân số hiện nay vẫn là cao.
- Vấn đề việc làm luôn là thách thức với xã hội hiện nay.
- Sự phát triển kinh tế chưa đáp ứng với tiêu dùng và tích luỹ. Tạo nên mâu thuẫn giữa cung và cầu
- Chậm chuyển dịch cơ cấu ngành và lãnh thổ
+ Chất lượng cuộc sống
+ GDP trên đầu người
+ Các vấn đề văn hoá y tế giáo dục.
Sức ép về tài nguyên
+ Sự suy giảm các nguồn tài nguyên thiên nhiên
+ Ô nhiễm môi trường
+ Không gian cư trú chật hẹp
 Hướng giải quyết
- Đẩy mạnh công tác dân số kế hoạch hóa gia đình.
- Kết hợp các giải pháp làm giảm tỉ lệ sinh thô và tử thô:
+ Giải pháp giáo dục dân số
+ Giải pháp đòn bảy kinh tế
+ Giải pháp kĩ thuật y tế
+ Các giải pháp khác.
...Hết....

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 2
SỞ GD-ĐT THÁI NGHUYÊN
TRƯỜNG THPT VÕ NHAI
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
MÔN: ĐỊA LÍ - KHỐI 10

Thời gian làm bài 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,0 điểm)
a. Một trận bóng đá bảng A, vòng loại World Cup 2010, giữa Nam Phi và Mê-xi-cô diễn ra lúc 12giờ
ngày 11/6/2010 theo giờ Việt Nam(1050). Tính giờ truyền hình trực tiếp tại các quốc gia sau:
Vị trí
Kinh độ

Ấn Độ

Trung Quốc

LB Nga

Ô-xtrây-li-a

Hoa Kì

75 Đ

120 Đ

45 Đ

150 Đ

1200T

0

0

0

0

Giờ
Ngày /tháng/ năm
b. Hãy tính góc nhập xạ Mặt Trời lúc 12 giời trưa vào các ngày 21/3 và 23/9 tại các địa điểm sau:
Địa điểm

Vĩ độ

Vĩnh Long

17000,B

Quảng Nam

15053,B

Ninh Hoà

12030,B

Mũi Dinh

11021,B

Bình Định

13055,B

Câu 2 (2,0 điểm)
a. Vẽ sự phân bố các vành đai khí áp và gió trên Trái Đất. Trình bày đặc điểm phân bố và nguyên nhân
thay đổi các đai khí áp trên Trái Đất.
b. Dải hội tụ nhiệt đới chi phối gió mậu dịch và gió mùa như thế nào?
Câu 3 (2 điểm)
a. Tại sao hiện nay cũng như sau này không ngành nào có thể thay thế được sản xuất nông nghiệp?
b. So sánh đặc điểm khác biệt của sản xuất công nghiệp với sản xuất nông nghiệp.
Câu 4 (2,5 điểm)
Cho bảng số liệu sau: Diện tích, dân số thế giới và các châu lục
Dân số (Triệu người)
Diện tích
2
(triệu km )
1995
2005
Châu Đại Dương
8,5
28,5
33
Châu Á
31,8
3.458
3.920
Châu Âu
23,0
727
730
Châu Mĩ
42,0
775
888
Châu Phi
30,3
728
906
Toàn thế giới
135,6
5.716
6.447
a. Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện sự thay đổi cơ cấu dân số của các châu lục.
b. Nhận xét và giải thích.
Câu 5 (1,5 điểm)
Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và sự hiểu biết của mình, hãy:
a. Nhận xét tình hình phát triển dân số nước ta trong thời kì 1960-2007.
b. Nêu hậu quả của việc gia tăng dân số tăng nhanh và hướng giải quyết.
...Hết...
Châu lục

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

Họ và tên thí sinh..............................................................SBD..............................
(Thí sinh được sử dụng Atlat địa lý Việt Nam để làm bài)
ĐÁP ÁN
Câu 1 (2,0 điểm)
c. Một trận bóng đá bảng A, vòng loại World Cup 2010, giữa Nam Phi và Mê-xi-cô diễn ra lúc 12giờ
ngày 11/6/2010 theo giờ Việt Nam(1050). Vậy giờ truyền hình trực tiếp tại các quốc gia sau là:
Vị trí
Kinh độ

Ấn Độ

Trung Quốc

LB Nga

Ô-xtrây-li-a

Hoa Kì

75 Đ

120 Đ

45 Đ

150 Đ

1200T

0

0

0

0

Giờ
Ngày /tháng/ năm
c. Góc nhập xạ Mặt Trời lúc 12 giời trưa vào các ngày 21/3 và 23/9 tại các địa điểm sau:
Địa điểm

Vĩ độ

Vĩnh Long

17 00 B

Quảng Nam

15053,B

Ninh Hoà

12030,B

Mũi Dinh

11021,B

Bình Định

13055,B

0

Ngày 21/3

Này 23/9

,

Câu 2 (2,0 điểm)
c. Vẽ sự phân bố các vành đai khí áp và gió trên Trái Đất. Trình bày đặc điểm phân bố và nguyên nhân
thay đổi các đai khí áp trên Trái Đất.
b. Dải hội tụ nhiệt đới chi phối gió mậu dịch và gió mùa như thế nào?

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 3
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
Môn: Địa lí 10
Thời gian làm bài: 180 phút

Câu 1: (4 điểm)
a) Hãy vẽ đường chuyển động biểu kiến của Mặt Trời qua các tháng trong năm và trình bày nội dung
hình vẽ.
b) Hãy cho biết nơi nào trên Trái Đất trong một năm:
- Mặt trời lên thiên đỉnh 2 lần.
- Mặt trời lên thiên đỉnh 1 lần.
- Không có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh.
Câu 2: (4 điểm)
a) Nêu các chuyển động chính của Trái Đất và các hệ quả chuyển động của Trái Đất? Giả sử Trái Đất
không tự quay quanh trục mà chỉ chuyển động quanh Mặt Trời thì sẽ có hiện tượng gì xảy ra trên bề mặt
Trái Đất?
b) Giờ địa phương, giờ Mặt Trời, giờ khu vực khác nhau thế nào?
Câu 3: (2điểm)
Tính giờ và ngày của các địa điểm sau, khi giờ và ngày ở TP. Hồ Chí Minh là:
TP.Hồ Chí Minh

Tôkiô

Oasintơn

Niu Đêli

(múi số 7)

(múi số 9)

(múi số19)

( múi số 5)

12 giờ
Ngày 23-09-2010
C©u 4: (5 điểm)
a) Phân biệt thời tiết và khí hậu?
b) Địa hình có tác động tới khí hậu như thế nào?
c) Trình bày và giải thích tác động của dãy núi Trường Sơn ở nước ta tới khí hậu khu vực lân cận?
C©u 5: (5 điểm)
Cho b¶ng sè liÖu vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt lóa ë ®ång b»ng s«ng Hång:
N¨m
1985
1995
1997
2000
DiÖn tÝch lóa (ngh×n ha )
1.185,0
1.193,0
1.197,0
1.212,4
S¶n lîng lóa ( ngh×n tÊn )
3.787,0
5.090,4
5.638,1
6594,8
a) VÏ biÓu ®å kÕt hîp gi÷a cét vµ ®êng biÓu hiÖn diÖn tÝch vµ s¶n lîng lóa ë §ång b»ng s«ng Hång.
b) Dùa vµo b¶ng sè liÖu, tÝnh n¨ng suÊt lóa ë §ång b»ng s«ng Hång.
c) NhËn xÐt t×nh h×nh s¶n xó©t lóa ë §ång b»ng s«ng Hång trong giai ®o¹n trªn.
-----------------------------------------Hết-----------------------------------------

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐÁP ÁN, BIỂU ĐIỂM ĐỀ HSG ĐỊA LÍ 10

Câu 1: (4đ )
-Mặt Trời chỉ di chuyển trong phạm vi nội chí tuyến.
+Vẽ đúng – chính xác ( 2 đ)
+Trình bày nội dung hình vẽ: (2 đ)
+ Tại 23027'B và 23027'N Mặt Trời lên thiên đỉnh 1 lần trong năm.
+ Từ 23027'B và 23027'N Mặt Trời lên thiên đỉnh 2 lần trong năm.
+ Ngoại chí tuyến: Mặt Trời không lên thiên đỉnh..
Câu 2: (4,0đ )
a) Nêu được 2 chuyển động và 6 hệ quả (1,0đ )
* Hiện tượng: ( 1,5 đ )
- Trái Đất vẫn có ngày và đêm.
- Một năm chỉ có một ngày và một đêm.
- Ban ngày rất nóng, ban đêm rất lạnh.
- Bề mặt Trái Đất sẽ không có sự sống.
b) (1,5 đ) Giờ địa phương được xác định căn cứ vào vị trí của Mặt Trời trên bầu trời. Giờ địa phương
thống nhất ở tất cả các địa điểm nằm trên cùng một kinh tuyến.
Giờ khu vực: Để tiện cho việc tính giờ và giao dịch quốc tế, người ta qui định giờ thống nhất cho từng
khu vực trên Trái Đất. Đó là giờ khu vực. Bề mặt Trái đất được qui ước chia ra làm 24 khu vực dọc kinh
tuyến gọi là 24 múi giờ giờ chính thức của toàn khu vực là giờ địa phương của kinh tuyến đi qua chính giữa
khu vực.
Các múi giờ được đánh từ 0 đến 24. Khu vực đánh số 0 được gọi là khu vực giờ gốc
Câu 3: (2.0đ)
TP.Hồ Chí Minh
Tôkiô
Oasintơn
Niu Đêli
(múi số 7)
(múi số 9)
(múi số19)
( múi số 5)
12 giờ
14g
24g
10g
Ngày 23-09-2010
23-09-2010
22-09-2010
23-09-2010
Hoặc
0g (23-09-2010)
Câu 4: (5đ )
a)Ph©n biÖt thêi tiÕt vµ khÝ hËu:
-Thêi tiÕt lµ biÓu hiÖn c¸c hiÖn tîng khÝ tîng ë mét ®Þa ph¬ng trong mét thêi gian ng¾n.
-KhÝ hËu lµ sù lÆp ®i lÆp l¹i cña t×nh h×nh thêi tiÕt ë mét ®Þa ph¬ng trong nhiÒu n¨m.
( Mçi ý ®óng ®îc 0,5 ®iÓm, céng 1 ®iÓm)
b)§Þa h×nh cã t¸c ®éng tíi khÝ hËu ( Cã dÉn chøng minh ho¹)
-Cïng mét vÜ ®é, cµng lªn cao nhiÖt ®é cµng gi¶m ( dÉn chøng )
-Cïng mét d·y nói, sên ®ãn giã Èm thæi lªn thêng ma nhiÒu, sang sên bªn kia ®é Èm gi¶m, nhiÖt ®é t¨ng
sinh ra kh« vµ nãng ( dÉn chøng)
-ë s©u trong lôc ®Þa cã khÝ hËu kh¾c nghiÖt h¬n gÇn biÓn vµ ®¹i d¬ng. ( dÉn chøng )
-Híng nói vµ ®é cao lµm thay ®æi híng giã vµ tÝnh chÊt cña khối khÝ mµ giã mang theo nh nhiÖt, Èm, m©y,
ma…( dÉn chøng )(Mçi ý ®óng ®îc 0,5 ®iÓm, céng 2 ®iÓm)
c)T¸c ®éng cña d·y Trêng S¬n ë níc ta tíi khu vùc khÝ hËu l©n cËn.
-Kh¸i qu¸t:
+ D·y nói Trêng S¬n ch¹y theo híng TB- §N t¸c ®éng lµm cho chÕ ®é nhiÖt Èm, giã, m©y, ma ë hai bªn sên
nói nµy vµ khu vùc l©n cËn cã sù tr¸i ngîc nhau theo mïa.
( 0,5 ®iÓm)
-Cô thÓ:
+ Mïa h¹: Giã mïa t©y vµ t©y nam tõ Ên §é D¬ng qua vÞnh Th¸i Lan mang theo nhiÒu h¬i níc gÆp d·y Trêng S¬n ng¨n l¹i g©y ma nhiÒu ë sên T©y. Vît qua Trêng S¬n sang sên §«ng trë lªn kh«, nãng ( cßn gäi lµ
giã Lµo).

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

+ Mïa thu vµ ®«ng: giã mïa thæi theo híng ngîc l¹i, giã ®«ng vµ ®«ng b¾c qua biÓn §«ng gÆp sên §«ng Trêng S¬n ®ãn giã ngng tô g©y ma nhiÒu vµo mïa thu, mïa ®«ng, đến khi vît Trêng S¬n sang sên T©y l¹i trë
lªn kh« h¹n. ( Mçi ý 0,75 ®, céng 1,5 ®iÓm)
C©u 5. ( 5 ®iÓm )
a)VÏ chÝnh x¸c, ®Ñp. ( 2 ®iÓm )
-VÏ hÖ trôc to¹ ®é.
+ Chung 1 trôc thêi gian: C¸c mèc thêi gian x¸c ®Þnh theo kho¶ng c¸ch tØ lÖ.
+ 2 trôc ®¬n vÞ ( ngh×n ha, ngh×n tÊn )
-Cét biÓu hiÖn diÖn tÝch, ®êng biÓu hiÖn s¶n lîng.
-Ghi ®Çy ®ñ: tªn biÓu ®å, sè liÖu ghi chó,…
-Lu ý: thiÕu mçi yÕu tè trõ 0,25 ®iÓm, sai thêi gian trõ 0,5 ®iÓm.
b) TÝnh n¨ng suÊt lóa ë §ång b»ng s«ng Hång. ( 1 ®iÓm )
N¨m
1985
1995
1997
2000
N¨ng suÊt ( tÊn/ ha )
3,2
4,3
4,7
5,4
c) NhËn xÐt vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt lóa ë §ång b»ng s«ng Hång. ( 2 ®iÓm )
- DiÖn tÝch trång lóa t¨ng liªn tôc, nhng rÊt chËm; sau 15 n¨m chØ t¨ng ®îc 27,4 ngh×n ha.
( 0,5 ®iÓm )
- N¨ng suÊt lóa t¨ng nhanh, sau 15 n¨m n¨ng suÊt lóa t¨ng 2,2 tÊn/ ha, cµng vÒ sau n¨ng suÊt lóa t¨ng
cµng nhanh.
( 0,5 ®iÓm )
- S¶n lîng lóa t¨ng nhanh:
+ Sau 15 n¨m s¶n lîng t¨ng 1,7 lÇn ( 2.807,8 ngh×n tÊn)
( 0,5 ®iÓm )
+ S¶n lîng t¨ng nhanh theo thêi gian.
( 0,5 ®iÓm )

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 4

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG
TRƯỜNG THPT TRẦN NGUYÊN HÃN
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Đề thi có 01 trang)

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG 1
LỚP 10
Môn: Địa lý

Thời gian bàm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề

Họ, tên thí sinh: ……………………………………. Số báo danh: ……………….……

Câu 1. (2.0 điểm)
a. Nêu các ngày mặt trời lên Thiên đỉnh ở: xích đạo và chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam.
Tại sao mặt trời lên thiên đỉnh chỉ xảy ra ở khu vực nội chí tuyến?
b. Tại sao quanh năm ở xích đạo và vào các ngày xuân phân, thu phân ở mọi địa điểm
trên Trái Đất có thời gian ngày, đêm dài bằng nhau?
Câu 2. (1.5 điểm)
Vào lúc 19h ngày 15.2.2006 tại Hà Nội khai mạc SEAGAME 22. Hỏi lúc đó là mấy
giờ, ngày bao nhiêu tại các địa điểm sau:
Xeun:120oĐ; Matxcơva: 300Đ; Lot Angiơ let: 1200T (Biết Hà Nội :1050Đ).
Câu 3.(2.0 điểm)
a. Trình bày hoạt động của gió mậu dịch.
b. Hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới ảnh hưởng như thế nào đến khí hậu ở nước ta?
Câu 4.(2 điểm) Hãy rút ra quy luật chung và sự phân bố các dòng biển.
Câu 5.(2.5 điểm)
Cho bảng số liệu:
DÂN SỐ TRUNG BÌNH PHÂN THEO GIỚI TÍNH CỦA NƯỚC TA
GIAI ĐOẠN 2005 – 2019
(Đơn vị: nghìn người)
Năm 
2005
2010
2015
2019
Dân số nam
40521
42994
45224
47881
Dân số nữ
41870
43954
46486
48328
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam 2019, NXB Thống kê, 2020)
a. Vẽ biểu đồ thể hiện dân số theo giới tính nước ta giai đoạn 2005-2019.
b. Nhận xét sự thay đổi tỉ số giới tính ở nước ta.
------------------ Hết -----------------Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ tên, Chữ kí của cán bộ coi thi:………………………………………………………………

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐÁP ÁN

CÂU
Nội dung
Điểm
1
a. Nêu các ngày mặt trời lên Thiên đỉnh ở: xích đạo và chí tuyến 1.0
Bắc, chí tuyến Nam. Tại sao mặt trời lên thiên đỉnh chỉ xảy ra ở khu
vực nội chí tuyến?

2

Tại xích đạo : 21/3 và 23/9; tại chí tuyến bắc: 22/6; Tại chí tuyến nam:
22/12
MTLTĐ chỉ xảy ra tròng KV NCT do:Trục trái đất nghiêng so với mặt
phẳng quỹ đạo 1 góc 66 độ 33 phút, để tạo 1 góc 90 độ thì góc phụ là
23 độ 27 phút. Trong khi KV ngoại chí tuyến lớn hơn 23 độ 27 phút.
b. Tại sao quanh năm ở xích đạo và vào các ngày xuân phân, thu 1.0
phân ở mọi địa điểm trên Trái đất có thời gian ngày, đêm dài bằng
nhau?
- Ở xích đạo, vòng S - T luôn giao nhau với trục TĐ ở tâm, chia đường
xích đạo thành 2 phần bằng nhau, một phần được chiếu sáng và một
phần khuất trong bóng tối, nên quanh năm đều có ngày và đêm dài
bằng nhau.
- Vào ngày thu phân và ngày xuân phân, MT lên thiên đỉnh ở xích đạo,
vòng S-T trùng với mặt phẳng đi qua trục TĐ, tất cả mọi địa điểm trên
TĐ có thời gian được chiếu sáng và thời gian khuất trong bóng tối bằng
nhau nên độ dài ngày đêm bằng nhau.
a. Vào lúc 19h ngày 15.2.2006 tại Hà Nội khai mạc SEAGAME 22.
1.5
Hỏi lúc đó là mấy giờ, ngày bao nhiêu tại các địa điểm sau:
Xeun:120oĐ; Matxcơva : 300Đ; Lot Angiơ let : 1200T (Biết Hà
Nội :1050Đ)
- Hà Nội thuộc múi giờ :(105 : 15)=7
Xeun thuộc múi giờ : 120:15= 8
0,5
Khoảng cách chênh lệch giữa Xeun và HN là 8 – 7 = 1 .
- Vì giờ HN lúc đó là 19 giờ ngày 12.5.2006
Giờ của Xeun 19 + 1 =20h ngày 12.5.2006 .
0,5
- Matxcơva thuộc múi giờ : 30 : 15 = 2
Kc chênh lệch từ HN đến Matxcơva :7 – 2 = 5 .
Giờ của Matxcơva  19 - 5 =14h ngày 15.2.2006
0,5
- Lot Angiơ let thuộc múi giờ : (360- 120) : 15 = 16
Kc chênh lệch từ HN đến  Lot Angiơ let:16 – 7 = 9 .
Giờ của Lot Angiơ let  19 + 9  =28h – 24h = 4h ngày 16.2.2006

3

a. Trình bày hoạt động của gió mậu dịch
HS nêu được: Phạm vi, hướng gió, tính chất và thời gian.
DeThi.du.vn

1.0

4

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
b. Hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới ảnh hưởng như thế nào đến 1.0
khí hậu nước ta?
- Dải hội tụ nhiệt đới ở nước ta được hình thành giữa gió mùa mùa hạ
và Tín phong bán cầu Bắc.
+Thời gian: Mùa hạ
+Tác động: gây mưa lớn cho cả nước…
+ Dải hội tụ lùi dần theo vĩ độ địa lí, làm cho đỉnh mưa lùi dần từ Bắc
vào Nam.
Hãy rút ra quy luật chung và sự phân bố các dòng biển
2.0
0,25
* Khái niệm : Nước ở đại dương chuyển động thành các dòng , tương
tự dòng sông trong lục địa đó là hải lưu. ( Hoặc: Là dòng chảy trên biển
đại dương. Khác nhau về nhiệt độ, độ mặn, tỉ trọng... nước biển)
* Nguyên nhân sinh ra : – do gió
- Sự khác nhau về nhiệt độ , độ mặn
Ví dụ : nước mặn đến nơi nước nhạt
Nước nóng tới nơi nước lạnh
0,25
* Mô tả về các dòng biển:
+ Các dòng nóng
– Trong vùng nhiệt đới 2 bên xích đạo có những dòng hải lưu nóng 0,25
chảy theo hướng T-Đ
– Gặp lục địa các dòng biển nóng chuyển hướng về phía B ở BBC và
phía N ở NBC nhưng lệch ít vì lực nhỏ
– Đến vĩ độ 30 ảnh hưởng của lực cô– ri– ôlít mạnh dần nên lệch sang
tay phải ở BBC và tay trái ở NBC
0,25
+ Các dòng lạnh :
– Xuất phát từ vòng cực về phía XĐ – BBC lệch tay phải so với nơi 0,25
xuất phát
– NBC lệch tay trái so với nơi
xuất phát
Ví dụ
0,25
* Quy luật của cácdòng biển ;
+ Dòng nóng chảy từ vĩ độ thấp lên vĩ độ cao
+ Dòng lạnh chảy từ vĩ độ cao lên vĩ độ thấp
+ Các dòng biển đều bị ảnh hưởng của lực cô – ri – ôlít nhưng lực
côriôlít tăng dần từ XĐ về 2 cực nên chỉ từ khoảng 30 độ trở nên lực 0,25
mới tác động mạnh làm lệch hướng rõ các dòng biển .
* Phân bố :
+ Các dòng biển đối xứng qua XĐ ở 2 bán cầu – không rõ nét
+ Giữa 2 bờ lục địa thường có các dòng biển trái tính chất
Chỉ tiêu
Bờ tây lục địa
Bờ Đ lục địa
( Bờ Đ đại dương )
( Bờ T đại0,25
dương )
Vùng vĩ độ thấp (< 30độ )
dòng lạnh
dòng nóng 0,25
Vùng vĩ độ cao (Ôn đới và cực )
dòng nóng
dòng lạnh
DeThi.du.vn

5

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
Các dòng hải lưu thường tạo thành vòng tròn: BBC thuận chiều kim
đồng hồ, NBC ngược chiều kim đồng
* Ảnh hưởng của dòng biển :
+ Ảnh hưởng tới nhiệt :
– Nếu đi sát bờ – dòng nóng – nhiệt tăng – mưa nhiều
– dòng lạnh – nhiệt giảm – bốc hơi giảm và hơi nước
khó bão hòa
hình thành hoang mạc khô hạn
– Nơi dòng nóng lạnh gặp hình thành ngư trường lớn.
Cho bảng số liệu:
DÂN SỐ TRUNG BÌNH PHÂN THEO GIỚI TÍNH CỦA NƯỚC
TA
GIAI ĐOẠN 2005 – 2019
(Đơn vị:
nghìn người)
Năm 
2005
2010
2015
2019
Dân số nam
40521
42994
45224
47881
Dân số nữ
41870
43954
46486
48328
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam 2019, NXB Thống kê,
2020)
a. Vẽ biểu đồ thể hiện dân số theo giới tính nước ta giai đoạn
2005-2019
b. Nhận xét sự thay đổi tỉ số giới tính ở nước ta.
a. Biểu đồ cột kép (1.5 điểm)
b. Nhận xét (1.0 điểm)
- Số nam luôn thấp hơn số nữ -> tình trạng mất cân bằng giới tính. Dc
- Tỉ số giới tính đang tiến tới sự cân bằng... Dc

DeThi.du.vn

3,0

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 5
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
ĐỀ CHÍNH THỨC

KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10, 11 THPT
ĐỀ THI MÔN: ĐỊA LÍ 11 - THPT
Thời gian: 180 phút, không kể thời gian phát đề.

Câu 1 (2,5 điểm)
a. Nêu mục đích của sự kiện “Giờ Trái Đất”. Giờ Trái Đất năm 2017 có thông điệp gì?
b. Tại sao nói toàn cầu hóa kinh tế ngày càng biểu hiện rõ nét?
c. Hãy nêu vấn đề khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên ở châu Phi. Chứng
minh và giải thích hiện tƣợng dân số châu Phi tăng rất nhanh.
Câu 2 (2,5 điểm)
a. Phân tích đặc điểm địa hình và sự phân bố khoáng sản của Hoa Kì. Tại sao dân cƣ
Hoa Kì có sự di chuyển từ vùng Đông Bắc xuống phía Nam và ven Thái Bình Dƣơng?
b. Trình bày đặc điểm nổi bật của công nghiệp Liên bang Nga.
Câu 3 (2,5 điểm)
a. Phân tích những điều kiện thuận lợi và khó khăn của dân cƣ Nhật Bản trong việc
phát triển kinh tế. Tại sao Nhật Bản lại trở thành một trong những thị trƣờng tiêu thụ hải
sản lớn của thế giới?
b. Trình bày và giải thích sự phân bố sản xuất nông nghiệp của Trung Quốc.
Câu 4 (2,5 điểm)
Cho bảng số liệu:
DÂN SỐ VÀ SẢN LƢỢNG LƢƠNG THỰC CỦA TRUNG QUỐC GIAI ĐOẠN
1985 - 2012
Năm

1985

1995

2004

2012

Dân số (triệu ngƣời)

1 058

1 211

1 300

1 370

340

419

423

590

Sản lƣợng lƣơng thực (triệu tấn)

(Nguồn: Tuyển tập đề thi Olympic 2015, NXB ĐHSP Hà Nội)
a. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trƣởng dân số, sản lƣợng lƣơng
thực và sản lƣợng lƣơng thực bình quân đầu ngƣời của Trung Quốc giai đoạn 1985 2012.
b. Qua biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét và giải thích.
--------------HẾT-------------Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……………………………………………; Số báo danh:……………….

DeThi.du.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10, 11 THPT ĐÁP ÁN
MÔN: ĐỊA LÍ 11 - THPT
(Đáp án có 03 trang)
I. LƯU Ý CHUNG:
- Hƣớng dẫn chấm chỉ trình bày một cách giải với những ý cơ bản phải có. Khi chấm
bài học sinh làm theo cách khác nếu đúng và đủ ý thì vẫn cho điểm tối đa.
- Điểm toàn bài tính đến 0,25 và không làm tròn.
II. ĐÁP ÁN:
Câu
Ý
Nội dung
Điểm
1
a Nêu mục đích của sự kiện “Giờ Trái Đất”. Giờ Trái Đất năm 2017 có
0,5
(2,5
thông điệp gì?
điểm)
- Đề cao tiết kiệm điện năng, làm giảm lƣợng khí thải gây ra hiệu ứng nhà
0,25
kính, giáo dục ý thức bảo vệ môi trƣờng, giảm ô nhiễm.
- Thông điệp: tắt đèn - bật tƣơng lai.
0,25
b Tại sao nói toàn cầu hóa kinh tế ngày càng biểu hiện rõ nét?
1,0
- Thƣơng mại thế giới phát triển mạnh: tốc độ tăng trƣởng của thƣơng mại
0,25
luôn cao hơn tốc độ tăng trƣởng của nền kinh tế thế giới (dẫn chứng).
- Đầu tƣ nƣớc ngoài tăng trƣởng nhanh (dẫn chứng).
0,25
- Thị trƣờng tài chính quốc tế mở rộng (dẫn chứng).
0,25
- Các công ti xuyên quốc gia có vai trò ngày càng lớn (dẫn chứng).
0,25
c Hãy nêu vấn đề khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên ở châu
Phi. Chứng minh và giải thích hiện tượng dân số châu Phi tăng rất
1,0
nhanh.
* Vấn đề khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên ở châu Phi:
- Châu Phi có nhiều tài nguyên thiên nhiên, tuy nhiên việc khai thác và sử
dụng chƣa hợp lí. Khoáng sản và rừng bị khai thác quá mức đã dẫn tới
0,25
hậu quả hoang mạc ngày càng mở rộng, tài nguyên cạn kiệt, môi trƣờng ô
nhiễm.
- Khai thác, sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và áp dụng các biện
pháp thuỷ lợi để hạn chế sự khô hạn là những giải pháp cấp bách đối với
0,25
đa số quốc gia châu Phi.
* Chứng minh và giải thích dân số châu Phi tăng rất nhanh:
- Tỉ suất sinh thô, tỉ suất tử thô và tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên của
0,25
Châu Phi rất cao (dẫn chứng).
- Nguyên nhân: trình độ dân trí thấp, nhiều hủ tục chƣa đƣợc xóa bỏ, trình
0,25
độ phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe cho ngƣời dân thấp,…
2
a Phân tích đặc điểm địa hình và sự phân bố khoáng sản của Hoa Kì.
(2,5
Tại sao dân cư Hoa Kì có sự di chuyển từ vùng Đông Bắc xuống phía
1,5
điểm)
Nam và ven Thái Bình Dương?
* Đ¾c điểm địa hình và sự phân bố khoáng sản:
1,0
- Địa hình đa dạng, có sự khác biệt từ Đông sang Tây, tạo nên 3 vùng địa
hình (phần lãnh thổ Hoa Kì ở trung tâm Bắc Mĩ), khoáng sản đa dạng và có 0,25
sự phân bố khác nhau.
- Cụ thể:
+ Vùng phía Đông: dãy núi già A-pa-lat; đồng bằng phù sa ven Đại Tây
0,25
Dƣơng có diện tích tƣơng đối lớn; khoáng sản chủ yếu: than đá, quặng sắt
với trữ lƣợng lớn.

DeThi.edu.vn

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

Câu

3
(2,5
điểm)

Ý

Nội dung
+ Vùng Trung tâm: địa hình đồi gò thấp, đồng bằng rộng lớn; nhiều loại
khoáng sản có trữ lƣợng lớn: than đá, quặng sắt, dầu mỏ, khí tự nhiên.
+ Vùng phía Tây: (vùng Coóc-đi-e) gồm các dãy núi trẻ xen giữa là các
bồn địa và cao nguyên, ven Thái Bình Dƣơng có một số đồng bằng nhỏ;
nhiều khoán sản kim loại màu (vàng, đồng, chì).
* Dân cư Hoa kì có sự di chuyển từ vùng Đông Bắc xuống phía Nam
và ven Thái Bình Dương vì:
- Sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành và theo lãnh thổ: trƣớc
đây tập trung chủ yếu ở vùng Đông Bắc với các ngành công nghiệp truyền
thống, hiện nay công nghiệp mở rộng xuống phía Nam và ven Thái
Bình Dƣơng với những ngành công nghiệp hiện đại.
- Vùng phía Nam và ven Thái Bình Dƣơng có nhiều thuận lợi cho cƣ trú
và sản xuất, nhiều việc làm có thu nhập cao, vùng Đông Bắc có nhiều hạn
chế: ô nhiễm môi trƣờng, thất nghiệp, cơ sở vật chất kĩ thuật quá tải,
xuống cấp,...
b Trình bày đặc điểm nổi bật của công nghiệp Liên bang Nga.
- Công nghiệp là ngành xƣơng sống của nền kinh tế LB Nga, cơ cấu công
nghiệp ngày càng đa dạng bao gồm các ngành truyền thống và hiện đại.
- Công nghiệp khai thác dầu khí là ngành mũi nhọn của nền kinh tế, hàng
năm mang lại nguồn tài chính lớn cho đất nƣớc.
- Các ngành công nghiệp truyền thống: công nghiệp năng lƣợng, chế tạo
máy, luyện kim đen, luyện kim màu,… Các trung tâm công nghiệp phần
lớn tập trung ở đồng bằng Đông Âu, tại U-ran, Tây Xi-bia và dọc các
đƣờng giao thông quan trọng.
- Hiện nay, tập trung phát triển ngành công nghiệp hiện đại: điện tử - tin
học, hàng không, vũ trụ, nguyên tử. Công nghiệp quốc phòng là thế mạnh
của LB Nga. Các tổ hợp này đƣợc phân bố ở nhiều nơi (vùng Trung tâm
U-ran, Xanh Pê-tec-bua,…)
a Phân tích những điều kiện thuận lợi và khó khăn của dân cư Nhật
Bản trong việc phát triển kinh tế. Tại sao Nhật Bản lại trở thành một
trong những thị trường tiêu thụ hải sản lớn của thế giới?
* Điều kiện thu¾n lợi và khó khăn của dân cư Nh¾t Bản trong việc phát
triển kinh tế:
- Thuận lợi:
+ Nhật Bản là nƣớc có dân số đông, nguồn lao động dồi dào, thị trƣờng
tiêu thụ rộng lớn, lao động có trình độ kỹ thuật cao.
+ Ngƣời lao động Nhật Bản cần cù, tận dụng thời gian cho công việc, làm
việc tích cực với ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm cao.
+ Chú trọng đầu tƣ cho giáo dục và rất coi trọng giáo dục, ham học và có
tính sáng tạo.
- Khó khăn:
Tốc độ gia tăng dân số thấp, tỉ lệ ngƣời già nhiều.
* Nh¾t Bản trở thành thị trường tiêu thụ hải sản lớn vì:
- Dân cƣ đông, hải sản là thực phẩm đƣợc ƣa chuộng với ngƣời dân Nhật
Bản, nhu cầu hải sản ngày càng tăng,...
- Ngành đánh bắt và nuôi trồng hải sản của Nhật Bản chƣa đáp ứng đủ
nhu cầu.

DeThi.edu.vn

Điểm
0,25
0,25
0,5
0,25

0,25
1,0
0,25
0,25
0,25

0,25

1,5
1,0
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,25
0,25

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

b Trình bày và giải thích sự phân bố sản xuất nông nghiệp của Trung

DeThi.edu.vn

1,0

Câu

Ý

Bộ 44 Đề thi học sinh giỏi Địa 10 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
Nội dung

Điểm

Quốc.
* Sự phân bố sản xuất nông nghiệp:
- Sản phẩm nông nghiệp của Trung Quốc rất đa dạng, có sự khác nhau
0,25
giữa miền Đông và miền Tây.
- Miền Đông, nông nghiệp rất phát triển (cả trồng trọt và chăn nuôi), cơ
0,25
cấu cây trồng và vật nuôi đa dạng (dẫn chứng), miền Tây chủ yếu phát
triển chăn nuôi cừu.
* Giải thích nguyên nhân:
0,25
- Miền Đông điều kiện thuận lợi (phân tích).
- Miền Tây ngƣợc lại, điều kiện không thuận lợi (địa hình cao, khí hậu
0,25
khô hạn, dân cƣ thƣa thớt,…).
4
a Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng dân số, sản
lượng lương thực và sản lượng lương thực bình quân đầu người của 1,5
(2,5
Trung Quốc giai đoạn 1985 - 2012.
điểm)
* Tính sản lượng lương thực bình q...