Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 1

UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
MÔN THI : ĐỊA LÝ – LỚP 12 – THPT
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề)
==============

Câu 1 (3 điểm).
“Vào ngày 21/3 và ngày 23/9 mọi địa điểm trên trái đất có thời gian chiếu sáng, góc chiếu
sáng và lượng nhiệt nhận được như nhau”.
Nhận định trên có gì đúng, sai? Vì sao?
Câu 2 (4 điểm).
Dựa vào Átlat địa lý Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy trình bày đặc điểm địa hình vùng
núi Trường Sơn Nam? Địa hình đó có tác động như thế nào đến khí hậu của vùng?
Câu 3 (3 điểm).
Cho bảng số liệu:
Số dân và tỷ lệ tăng dân số ở nước ta giai đoạn 1997 – 2007.
Năm
Số dân (triệu người)
Tỷ lệ tăng dân số (%)
1997
74,3
1,57
1999
76,6
1,51
2003
80,9
1,47
2005
83,1
1,31
2007
85,2
1,23
Dựa vào bảng số liệu và hiểu biết của mình, em hãy:
1/ Nhận xét, giải thích về số dân và tỷ lệ tăng dân số ở nước ta giai đoạn 1997 – 2007.
2/ Tình hình tăng dân số như trên có ảnh hưởng gì đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước
ta? Nêu biện pháp khắc phục.
Câu 4 (5 điểm).
Cho bảng số liệu sau:
Tổng giá trị xuất, nhập khẩu và cán cân xuất, nhập khẩu của nước ta giai đoạn 1988 – 2005.
(Đơn vị: triệu rúp – đôla)
Năm
Tổng giá trị xuất, nhập khẩu
Cán cân xuất, nhập khẩu
1988
3795,1
- 1718,3
1990
5156,4
- 348,4
1992
5121,4
+ 40,0
1995
13604,3
- 2706,5
1999
23162,0
- 82,0
2002
35830,0
- 2770,0
2005
69114,0
- 4648,0
Dựa vào bảng số liệu và sự hiểu biết của mình, em hãy:
1/ Tính giá trị xuất khẩu và giá trị nhập khẩu của nước ta qua các năm trên.
2/ Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự thay đổi cơ cấu giá trị xuất, nhập khẩu của nước ta
trong giai đoạn trên.
3/ Từ biểu đồ đã vẽ và bảng số liệu rút ra nhận xét.
Câu 5 (5 điểm).

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

So sánh các thế mạnh về tự nhiên để phát triển công nghiệp giữa vùng Tây Nguyên và vùng
Trung du và miền núi Bắc Bộ.
UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
MÔN THI :ĐỊA LÝ – LỚP 12 – THPT
==============

CÂU
1

Ý

NỘI DUNG
3,00 điểm
* Đúng ở chỗ:
- thời gian chiếu sáng cho 2 bán cầu là như nhau
- Vì ngày 21/3 và ngày 23/9 Mặt trời chiếu thẳng xuống XĐ lúc 12 giờ trưa.
Đường phân chia sáng tối trùng với trục Trái Đất.
* Sai ở chỗ:
- Góc nhập xạ và lượng nhiệt nhận được không giống nhau ở các vĩ độ, lớn
nhất ở Xích Đạo sau đó giảm dần về phía 2 cực
- Vì Trái Đất hình cầu, các tia sáng Mặt Trời là những tia song song

2

0,75
0,75

0,75
0,75

4,00 điểm
* Đặc điểm địa hình vùng núi Trường Sơn Nam
- Giới hạn: nằm từ vĩ tuyến 160B đến khoảng vĩ tuyến 110B.
- Gồm các khối núi và cao nguyên hợp lại:
+ Khối núi: núi Kontum và núi cực NTB, hình thành cánh cung lớn hướng
ra biển Đông, có những đỉnh cao trên 2000m.
+ Các cao nguyên: tương đối bằng phẳng, các độ cao 500-800-1000m và
các bán bình nguyên xen đồi (DC)
- Có 2 sườn không đối xứng
+ Sườn Tây thoải, rộng
+ Sườn Đông địa hình hẹp, dốc.
* Ảnh hưởng của địa hình đến khí hậu của vùng....
- Khí hậu có sự phân hoá Đông – Tây .....(DC)
- Khí hậu có sự phân hoá theo độ cao ... (DC)

3

ĐIỂM

0,50
0,75

0,75

1,00
1,00

3,00 điểm
* Nhận xét:
- Số dân nước ta liên tục tăng qua các năm (trung bình mỗi năm số dân nước
ta tăng hơnn1 triệu người)
- Tỉ lệ gia tăng dân số giảm(DC)
* Giải thích:
- Do qui mô dân số nước ta lớn.
- Do kết quả của việc thực hiện chính sách kế hoạch hoá gia đình nên mức
tăng dân số có giảm, nhưng còn chậm

DeThi.edu.vn

1,00

1,00

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

* Ảnh hưởng
- Tích cực: nguồn lao động dồi dào, thị trường tại chỗ rộng lớn, giá lao động
rẻ-hợp tác quốc tế lao động.
- Hạn chế: gây sức ép lớn tới sự phát triển KT-XH, bảo vệ tài nguyên môi
trường và nâng cao chất lượng cuộc sống
* Biện pháp:
- Tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm kiềm chế tốc độ tăng dân số-giảm tỉ
lệ sinh.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền các chủ trương chính sách, pháp luật về
dân số KHHGĐ
4

1,00

5,00 điểm
1

2

Tính giá trị xuất, nhập khẩu (triệu rúp - đô la)
- Nêu cách tính và kết quả

0,75

Năm

Xuất khẩu

Nhập khẩu

1988
1990
1992
1995
1999
2002
2005

1038,4
2404,4
2580,7
5448,9
11540,0
16530,0
32233,0

2756,7
2752,4
2540,7
8155,4
11622,0
19300,0
36881,0

Vẽ biểu đồ
a/ Tính cơ cấu (đv:%)
Nêu cách tính và kết quả

0,75

Năm

1988

1990

1992

1995

1999

2002

2005

Xuất khẩu
Nhập khẩu

27,4
72,6

46,6
53,4

50,4
49,6

40,1
59,9

49,8
50,2

46,1
53,9

46,6
53,4

b/ Vẽ biểu đồ:
- Dạng miền
- Yêu cầu chính xác, sạch sẽ, có bảng chú giải, tên biểu đồ và chú ý khoảng
cách các năm
3

Nhận xét
- Trong những năm gần đây hoạt động xuất, nhập khẩu ở nước ta đã có những
chuyển biến rõ rệt.
- Tổng giá trị xuất, nhập khẩu của nước ta không ngừng tăng (DC)
+ Trong đó xuất khẩu tăng liên tục (DC)
+ Nhập khẩu tăng liên tục (DC)
+ Kim ngạch nhập khẩu của nước ta tăng lên khá mạnh (nhanh hơn)
- Cán cân xuất, nhập khẩu có sự chuyển biến
+ Cơ bản là nhập siêu
+ Từ 1988 – 1992 cán cân xuất, nhập khẩu tiến tới cân đối. 1992 xuất siêu

DeThi.edu.vn

2,00

0,50
0,50

0,50

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

+ Sau 1992 đến nay nhập siêu do nhập nhiều tư liệu sản xuất
5,00 điểm

5
a

Giống nhau:
- Có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển một số ngành CN: khai khoáng,
luyện kim, thủy điện, CN chế biến…..
- Đều có tiềm năng lớn về khoáng sản, thuỷ điện

1,00

b Khác nhau
Thế mạnh

TDMNBB(2,00 điểm)

TN(2,00 điểm)

Khoáng
sản

- Giầu khoáng sản bậc nhất - Là vùng nghèo khoáng sản
nước ta, một số loại lớn và chỉ có Boxit hàng tỉ tấn có
quan trọng (DC)
điều kiện phát triển CN khai
thác và chế biến bột nhôm

Thủy điện

- Có tiềm năng thuỷ điện lớn
(DC) đã và đang được khai
thác: thuỷ điện Hoà Bình, Thác
Bà và nhiều nhà máy thuỷ điện
đang được xây dựng

- Có tiềm năng thuỷ điện khá
lớn đứng sau TDMNBB trên
các sông Xexan, Xrepok,
thường nguồn sông Đồng
Nai đang được khai thác nhà
máy thuỷ điện Yali, Đa
nhim... và nhiều nhà máy
thuỷ điện đang xây dựng

Tài nguyên - Có vùng biển Quảng Ninh
rừng, biển
giầu tiềm năng tạo điều kiện
phát triển ngành CN chế biến
thủy hải sản, cơ khí đóng tàu,
sửa chữa tàu.

- Có tài nguyên rừng lớn nhất
cả nước (DC) có điều kiện
phát triển ngành CN chế biến
gỗ và lâm sản

Đất đai, khí Có ảnh hưởng gián tiếp đến Có ảnh hưởng gián tiếp đến
hậu…
ngành chế biến các cây CN: ngành chế biến các cây CN
chè, quế…
nhiệt đới: cà phê, cao su, chè,
…
Mức
độ Tiềm năng đã được khai thác Tiềm năng mới được khai
khai thác
nhiều, một số loại đã có nguy thác nên còn lớn
cơ suy giảm

DeThi.edu.vn

1,00

1,00

1,00

0,50

0,50

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 2
SỞ GD&ĐT NGHỆ AN

KỲ THI CHỌN HỌC VIÊN GIỎI TỈNH LỚP 11

Đề chính thức

Môn thi: ĐỊA LÍ LỚP 11 GDTX CẤP THPT
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu I (4,0 điểm)
1. Nêu đặc điểm gió đất, gió biển. Lấy một ví dụ về việc con người đã sử dụng hai loại gió này
vào trong hoạt động sản xuất.
2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lượng mưa trên Trái Đất.
Câu II (5,0 điểm)
1. Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế - xã hội đến sự phát triển và phân bố ngành
nông nghiệp.
2. Sự gia tăng dân số quá nhanh và phát triển dân số không hợp lí đã gây sức ép như thế nào đối
với kinh tế, xã hội, môi trường ở các nước đang phát triển?
Câu III (3,5 điểm)
1. Cho bảng số liệu:
Tốc độ tăng trưởng GDP của Liên bang Nga
Năm
Tăng GDP

1995
- 4,1

1998
- 4,9

2000
10,0

2003
7,3

(Đơn vị: %)
2008
5,3

2010
4,0

Nhận xét và giải thích tình hình tăng trưởng GDP của Liên bang Nga thời kì 1995 - 2010.
2. Trình bày những thay đổi trong sản xuất công nghiệp của Hoa Kì. Giải thích nguyên nhân dẫn
đến sự thay đổi đó.
Câu IV (3,5 điểm)
1. Thế nào là liên kết vùng châu Âu? Nêu ý nghĩa của việc phát triển các liên kết vùng trong EU.
2. Phân tích những thuận lợi của vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên đối với sự phát triển ngành
thủy sản Nhật Bản.
Câu V (4,0 điểm)
Cho bảng số liệu:
Cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc thời kì 1990 - 2010

(Đơn vị: %)

Năm

1990

1995

2000

2005

2010

Xuất khẩu

53,8

53,0

52,5

53,6

53,1

Nhập khẩu

46,2

47,0

47,5

46,4

46,9

1. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự thay đổi cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc thời
kì 1990 - 2010.
2. Nhận xét cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc thời kì 1990 – 2010.
------Hết-----Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh...................................................Số báo danh...........................

SỞ GD&ĐT NGHỆ AN

KỲ THI CHỌN HỌC VIÊN GIỎI TỈNH LỚP 11

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn: ĐỊA LÍ LỚP 11 GDTX CẤP THPT
(Hướng dẫn chấm này gồm 02 trang)
Câu

Ý

1
I
(4,0đ)

2

1

II
(5,0đ)

2

III
(3,5đ)

1

Nội dung

Đặc điểm gió đất, gió biển:
Gió
Gió đất
Gió biển
Nguyễn nhân hình thành Ban đêm, khí áp trong đất
Ban ngày, khí áp trên biển
liền cao hơn khí áp trên biển cao hơn khí áp trong đất liền
Thời gian hoạt động
Ban đêm
Ban ngày
Hướng gió
Từ đất liền thổi ra biển
Từ biển thổi vào đất liền
Tính chất
Khô
Mát, ẩm
(Đúng, đầy đủ một loại gió được 1,0 điểm)
- Ngư dân đã lợi dụng hai loại gió này để căng buồm đưa thuyền đi và về trong đánh bắt
hải sản,….
Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng mưa trên Trái Đất:
- Khí áp: Áp cao mưa ít, áp thấp mưa nhiều.
- Frông: Frông nóng, Frông lạnh đều gây mưa.
- Gió: Gió mùa, gió Tây ôn đới gây mưa; gió Tín phong, gió Đông cực mưa ít....
- Dòng biển: Dòng biển nóng mưa nhiều, dòng biển lạnh mưa ít
- Địa hình: Địa hình đón gió biển thổi vào mưa nhiều, địa hình khuất gió mưa ít....
- Dải hội tụ nhiệt đới: mưa nhiều
Ảnh hưởng của nhóm nhân tố KT-XH đến sự phát triển và phân bố ngành nông
nghiệp:
- Dân cư lao động: Lực lượng sản xuất trực tiếp; Nguồn tiêu thụ nông sản.
- Sở hữu ruộng đất: Quan hệ sở hữu nhà nước, tập thể, tư nhân về ruộng đất
- Tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp: cơ giới hóa, thủy lợi hóa, hóa học hóa,
cách mạng xanh và công nghệ sinh học....
- Thị trường tiêu thụ: trong nước, ngoài nước
Sức ép của gia tăng dân số quá nhanh và phát triển dân số không hợp lí đối với kinh
tế, xã hội, môi trường ở các nước đang phát triển:
- Sức ép đối với kinh tế:
+Tốc độ tăng trưởng kinh tế
+ GDP,....
- Xã hội:
+ GDP/người thấp
+ Bình quân lương thực/ người thấp
+ Văn hóa, y tế, giáo dục gặp nhiều khó khăn
+ Vấn đề lao động, việc làm, quản lí xã hội phức tạp,...
- Môi trường:
+ Cạn kiệt tài nguyên
+ Ô nhiễm môi trường
+ Không gian sản xuất, không gian sống bị ảnh hưởng
+ Sự phát triển bền vững,...
Nhận xét:
Tốc độ tăng trưởng kinh tế chưa ổn định.
- Giai đoạn 1995-1998: Kinh tế Nga gặp nhiều khó khăn, biến động. Tốc độ tăng trưởng
GDP âm (dẫn chứng).
- Giai đoạn 2000-2010: Tốc độ tăng trưởng GDP khá cao nhưng chưa ổn định (dẫn chứng)

DeThi.edu.vn

Điểm

2,0

0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5
0,5
0,5

1,0

1,0

1,0

0,25
0,25

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

2

1

IV
(3,5đ)

2

V
(4,0đ)

1

2

- Giải thích:
+ Giai đoạn đầu, vừa mới tách khỏi Liên bang Xô Viết, gặp nhiều khó khăn trong phát
triển kinh tế xã hội và chịu sự tác động của khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997,..
+ Giai đoạn sau: LB Nga thực hiện chiến lược phát triển kinh tế mới, tuy nhiên vẫn phải
chịu nhiều ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị,....
Thay đổi trong sản xuất công nghiệp của Hoa Kì:
- Tỉ trọng giá trị sản lượng công nghiệp trong GDP có xu hướng giảm.
- Cơ cấu giá trị sản lượng công nghiệp có sự thay đổi: Giảm tỉ trọng các ngành CN truyền
thống, tăng tỉ trọng các ngành CN hiện đại (dẫn chứng).
- Không gian sản xuất có sự thay đổi (dẫn chứng).
Giải thích:
- Do xu thế chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế của Hoa Kì,....
- Do tác động của của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại,.....
- Nhằm khai thác tiềm năng phát triển công nghiệp của các vùng lãnh thổ khác,...
Liên kết vùng châu Âu là một khu vực biên giới của EU mà ở đó người dân các nước
khác nhau tiến hành các hoạt động hợp tác, liên kết sâu rộng về các mặt kinh tế, xã hội và
văn hóa trên cơ sở tự nguyện vì những lợi ích chung của các bên tham gia.
Ý nghĩa:
- Tăng cường quá trình liên kết và nhất thể hóa EU.
- Thực hiện các dự án chung trong kinh tế, văn hóa, giáo dục, an ninh nhằm tận dụng
những lợi thế so sánh của riêng mỗi nước.
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân các nước trong khu vực biên giới.
Thuận lợi của vị trí địa lí và ĐKTN đối với sự phát triển ngành thủy sản Nhật Bản:
Vị trí địa lí:
- Nằm ở khu vực Đông Á, được bao bọc bởi biển và đại dương; Có các dòng biển nóng,
lạnh gặp nhau.
Điều kiện tự nhiên:
- Biển phần lớn không đóng băng, bờ biển dài và có nhiều vũng vịnh
- Khí hậu: Có khí hậu cận nhiệt gió mùa và ôn đới gió mùa
- Diện tích mặt nước lớn
- Có nhiều ngư trường lớn với nhiều loại cá,...
- Vẽ biểu đồ:
+ Biểu đồ miền
+ Đầy đủ thông tin, chính xác, đẹp.
(Vẽ biểu đồ khác không cho điểm. Nếu thiếu một thông tin trừ 0,25 điểm)
Nhận xét
- Cơ cấu xuất nhập khẩu biến động nhẹ (dẫn chứng)
- Tỷ trọng giá trị xuất khẩu luôn cao hơn nhập khẩu (dẫn chứng)
- Trung Quốc là nước xuất siêu.
------HẾT------

DeThi.edu.vn

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
2,0

1,0
0,5
0,5

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 3

SỞ GD&ĐT NGHỆ AN

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 11 CẤP THPT
Môn thi: ĐỊA LÍ - BẢNG A
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Đề chính thức

Câu I (3,5 điểm)
1. Hãy hoàn thiện bảng sau:
Địa điểm

Hà Nội
(1050Đ)
0h
0h
1/3/2015

Giờ địa phương
Giờ quốc tế (GMT)
Ngày/tháng/năm

Kếp tao
(180Đ)

Thượng Hải
(1210Đ)

Oa sinh tơn
(750T)

2. Kể tên một số loại gió địa phương ở Nghệ An. Các loại gió này đã ảnh hưởng như thế nào tới
hoạt động sản xuất và đời sống của người dân?
3. Tại sao nhiệt độ trung bình năm trên Trái Đất không giảm liên tục từ xích đạo về hai cực?
Câu II (5,0 điểm)
1. Phân tích ảnh hưởng của nhóm nhân tố kinh tế - xã hội đến sự phát triển và phân bố ngành
nông nghiệp.
2. Sự gia tăng dân số quá nhanh và phát triển dân số không hợp lí đã gây sức ép như thế nào đối
với kinh tế, xã hội, môi trường ở các nước đang phát triển?
Câu III (3,5 điểm)
1. Cho bảng số liệu:
Tốc độ tăng trưởng GDP của Liên bang Nga
Năm
Tăng GDP

1995
- 4,1

1998
- 4,9

2000
10,0

(Đơn vị: %)
2003
7,3

2008
5,3

2010
4,0

Nhận xét và giải thích tình hình tăng trưởng GDP của Liên bang Nga thời kì 1995 - 2010.
2. Trình bày những thay đổi trong sản xuất công nghiệp của Hoa Kì. Giải thích nguyên nhân dẫn
đến sự thay đổi đó.
Câu IV (4,0 điểm)
1. Thế nào là liên kết vùng châu Âu? Nêu ý nghĩa của việc phát triển các liên kết vùng trong EU.
2. Phân tích những thuận lợi của vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên đối với sự phát triển ngành
thủy sản Nhật Bản. Tại sao sản lượng cá khai thác của Nhật Bản hiện nay lại giảm mạnh?
Câu V (4,0 điểm)
Cho bảng số liệu:
Ngoại thương Trung Quốc thời kì 1990 - 2010
Năm
Tổng giá trị xuất nhập khẩu
Cán cân xuất nhập khẩu

1990
115,4
8,8

1995
280,9
16,7

(Đơn vị: tỷ USD)
2000
474,3
24,1

2005
1422,0
102,0

2010
2974,0
181,6

1. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự thay đổi cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc thời
kì 1990 - 2010.
2. Nhận xét tình hình hoạt động ngoại thương của Trung Quốc thời kì 1990 - 2010.
------Hết-----Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh...................................................Số báo danh...........................

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

SỞ GD&ĐT NGHỆ AN

Câu

Ý

1
I

(3,5đ
)

2

3

1

II

(5,0đ
)

2

III

(3,5đ
)

1

Hoàn thiện bảng:
Địa điểm

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 11 CẤP THPT
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn: ĐỊA LÍ – BẢNG A
(Hướng dẫn chấm này gồm 02 trang)
Nội dung

Hà Nội
Kếp tao
Thượng Hải Oa sinh tơn
(1050Đ)
(180Đ)
(1210Đ)
(750T)
Giờ địa phương
0h00'
18h12'
1h04'
12h00'
Giờ quốc tế (GMT)
0h00'
18h00'
1h00'
12h00'
Ngày/tháng/năm
1/3/2015
28/2/2015
1/3/2015
28/2/2015
(Tính đúng mỗi địa điểm được 0,5 điểm)
Các loại gió địa phương ở Nghệ An:
Gió phơn tây nam (gió Lào); Gió đất, gió biển,…..
Ảnh hưởng của các loại gió địa phương đến hoạt động sản xuất, đời sống:
- Gió phơn tây nam: Thời tiết khô nóng, hạn hán gây khó khăn đến sản xuất nông nghiệp
và đời sống,...
- Gió đất, gió biển: Tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân tiến hành đánh bắt hải sản.
Nhiệt độ trung bình năm trên Trái Đất không giảm liên tục từ xích đạo về 2 cực, vì nó
không chỉ phụ thuộc vào bức xạ Mặt Trời, còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác: Phân bố
lục địa và đại dương, dòng biển lạnh và nóng, hoàn lưu, độ cao địa hình, bề mặt đệm,...
Ảnh hưởng của nhóm nhân tố KT-XH đến sự phát triển và phân bố ngành nông
nghiệp:
- Dân cư lao động: Lực lượng sản xuất trực tiếp; Nguồn tiêu thụ nông sản.
- Sở hữu ruộng đất: Quan hệ sở hữu nhà nước, tập thể, tư nhân về ruộng đất
- Tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp: cơ giới hóa, thủy lợi hóa, hóa học hóa,
cách mạng xanh và công nghệ sinh học....
- Thị trường tiêu thụ: trong nước, ngoài nước
Sức ép của gia tăng dân số quá nhanh và phát triển dân số không hợp lí đối với kinh
tế, xã hội, môi trường ở các nước đang phát triển:
- Sức ép đối với kinh tế:
+Tốc độ tăng trưởng kinh tế
+ GDP,....
- Xã hội:
+ GDP/người thấp
+ Bình quân lương thực/ người thấp
+ Văn hóa, y tế, giáo dục gặp nhiều khó khăn
+ Vấn đề lao động, việc làm, quản lí xã hội phức tạp,...
- Môi trường:
+ Cạn kiệt tài nguyên
+ Ô nhiễm môi trường
+ Không gian sản xuất, không gian sống bị ảnh hưởng
+ Sự phát triển bền vững,...
Nhận xét:
Tốc độ tăng trưởng kinh tế chưa ổn định.
- Giai đoạn 1995-1998: Kinh tế Nga gặp nhiều khó khăn, biến động. Tốc độ tăng trưởng
GDP âm (dẫn chứng).
- Giai đoạn 2000-2010: Tốc độ tăng trưởng GDP khá cao nhưng chưa ổn định (dẫn chứng)
- Giải thích:

DeThi.edu.vn

Điểm

1,5

0,5
0,5
0,5
0,5

0,5
0,5
0,5
0,5

1,0

1,0

1,0

0,25
0,25
0,5

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

2

1

IV

(4,0đ
)

2

1
V

(4,0đ
)

2

+ Giai đoạn đầu, vừa mới tách khỏi Liên bang Xô Viết, gặp nhiều khó khăn trong phát
triển kinh tế xã hội và chịu sự tác động của khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997,..
+ Giai đoạn sau: LB Nga thực hiện chiến lược phát triển kinh tế mới, tuy nhiên vẫn phải
chịu nhiều sức ép của các cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị,....
Thay đổi trong sản xuất công nghiệp của Hoa Kì:
- Tỉ trọng giá trị sản lượng công nghiệp trong GDP có xu hướng giảm.
- Cơ cấu giá trị sản lượng công nghiệp có sự thay đổi: Giảm tỉ trọng các ngành CN truyền
thống, tăng tỉ trọng các ngành CN hiện đại (dẫn chứng).
- Không gian sản xuất có sự thay đổi (dẫn chứng).
Giải thích:
- Do xu thế chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế của Hoa Kì,....
- Do tác động của của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại,.....
- Nhằm khai thác tiềm năng phát triển công nghiệp của các vùng lãnh thổ khác,...
Liên kết vùng châu Âu là một khu vực biên giới của EU mà ở đó người dân các nước
khác nhau tiến hành các hoạt động hợp tác, liên kết sâu rộng về các mặt kinh tế, xã hội và
văn hóa trên cơ sở tự nguyện vì những lợi ích chung của các bên tham gia.
Ý nghĩa:
- Tăng cường quá trình liên kết và nhất thể hóa EU.
- Thực hiện các dự án chung trong kinh tế, văn hóa, giáo dục, an ninh nhằm tận dụng
những lợi thế so sánh của riêng mỗi nước.
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân các nước trong khu vực biên giới.
Thuận lợi của vị trí địa lí và ĐKTN đối với sự phát triển ngành thủy sản Nhật Bản:
Vị trí địa lí:
- Nằm ở khu vực Đông Á, được bao bọc bởi biển và đại dương; Có các dòng biển nóng,
lạnh gặp nhau.
Điều kiện tự nhiên:
- Biển phần lớn không đóng băng, bờ biển dài và có nhiều vũng vịnh
- Khí hậu: Có khí hậu cận nhiệt gió mùa và ôn đới gió mùa
- Diện tích mặt nước lớn
- Có nhiều ngư trường lớn với nhiều loại cá,...
Nguyên nhân sản lượng cá khai thác của Nhật Bản hiện nay giảm mạnh:
- Phạm vi đánh bắt bị thu hẹp
- Nguồn lợi thủy sản ven bờ bị suy giảm,....
- Xử lí số liệu:
Bảng: Cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc (%)
Năm
1990
1995
2000
2005
2010
Xuất khẩu
53,8
53,0
52,5
53,6
53,1
Nhập khẩu
46,2
47,0
47,5
46,4
46,9
- Vẽ biểu đồ:
+ Biểu đồ miền
+ Đầy đủ thông tin, chính xác, đẹp.
(Vẽ biểu đồ khác không cho điểm. Nếu thiếu một thông tin trừ 0,25 điểm)
Nhận xét
- Tổng giá trị xuất nhập khẩu tăng liên tục (dẫn chứng).
- Giá trị xuất khẩu tăng, giá trị nhập khẩu tăng (dẫn chứng).
- Giá trị xuất khẩu luôn lớn hơn giá trị nhập khẩu. Cán cân xuất nhập khẩu luôn dương
(dẫn chứng).
- Cơ cấu xuất nhập khẩu biến động nhẹ (dẫn chứng).
------HẾT------

DeThi.edu.vn

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25

0,5

1,5

0,5
0,5
0,5
0,5

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 4

SỞ GD&ĐT QUẢNG BÌNH
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Họ và tên:…………………..
Số báo danh:………………

KỲ THI CHỌN HSG TỈNH
Môn: ĐỊA LÍ
LỚP 11 THPT – VÒNG I
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề gồm có 01 trang

Câu 1 (2, 0 điểm)
a. Nguyên nhân sinh ra hiện tượng mùa. Trình bày hiện tượng mùa trên Trái Đất.
b. Giải thích sự khác nhau về độ dài thời kì nóng, lạnh ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam.
Câu 2 (1,5 điểm)
a.
Phân tích vai trò của tiến bộ khoa học - kỹ thuật và thị trường tới sự phát triển và phân bố công
nghiệp.
b. Kênh đào Xuy-ê có vai trò như thế nào đối với ngành hàng hải thế giới?
Câu 3 (2,0 điểm)
a. Vì sao các nước Mỹ La tinh có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển kinh tế nhưng tỉ lệ
người nghèo ở khu vực này vẫn cao và tốc độ phát triển kinh tế không đều?
b. Quá trình đô thị hóa tự phát ở Mĩ La tinh đã gây nên những hậu quả gì đối với kinh tế, xã hội
và môi trường?
Câu 4 (2,0 điểm)
a. Phân tích những nét khác nhau cơ bản về điều kiện phát triển công nghiệp và chiến lược
công nghiệp hóa của Ấn Độ và Trung Quốc.
b. Việc phát triển giao thông theo hướng đông - tây ở Đông Nam Á lục địa có những ảnh hưởng
gì đối với sự phát triển kinh tế - xã hội?
Câu 5 (2,5 điểm) Cho bảng số liệu sau:
Giá trị ngoại thương của Hoa Kì giai đoạn 1995-2010 (Đơn vị: tỉ USD)
Năm

Tổng giá trị xuất nhập khẩu

Cán cân thương mại

1995

1355,6

-186,2

1998

1326,5

-562,3

2000

2040,4

-478,2

2007

3180,0

-854,0

2010

4161,6

-497.8

a. Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu xuất nhập khẩu của Hoa Kì giai đoạn
1995-2010.
b. Nhận xét và giải thích tình hình ngoại thương của Hoa Kì trong giai đoạn 1995-2010.
……………….Hết……………….
Thí sinh không được sử dụng tài liệu

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
HƯỚNG DẪN VÀ ĐÁP ÁN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT – VÒNG I
Môn: ĐỊA LÍ
(Đáp án gồm có 03 trang)

Câu

Ý

Nội dung

Câu 1 a. Nguyên nhân sinh ra hiện tượng mùa. Trình bày hiện tượng mùa trên Trái Đất.
(2,0 đ)
* Nguyên nhân sinh ra mùa:
- Do trục Trái Đất nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo chuyển động của Trái Đất,
trong suốt quá trình chuyển động, trục Trái Đất không đổi phương trong không gian.
- Có thời kì bán cầu Bắc ngả về phía mặt trời và cũng có thời kì bán cầu Nam
1,0 ngả về phía mặt trời nên thời gian chiếu sáng và sự thu nhận lượng bức xạ mặt
trời ở mỗi bán cầu đều thay đổi trong năm.
* Hiện tượng mùa trên Trái Đất:
- Các nước theo dương lịch: Ở BBC lấy 4 ngày là khởi đầu của 4 mùa: xuân phân
(21/3), hạ chí (22/6), thu phân ( 23/9), đông chí (22/12).
- Ở các nước Châu Á dùng âm-dương lịch, thời gian bắt đầu của các mùa được
tính sớm hơn 15 ngày. Mùa ở 2 bán cầu hoàn toàn trái ngược nhau…

Điểm

0,25
0,25

0,25
0,25

b. Giải thích sự khác nhau về độ dài thời kì nóng và lạnh ở bán cầu Bắc và Nam.

1,0

* Hiện tượng: thời kì nóng ở bán cầu Bắc (186 ngày) dài hơn thời kì nóng ở bán
cầu Nam (179 ngày).
* Giải thích:
- Trái Đất chuyển động tịnh tiến quanh Mặt Trời theo một quỹ đạo hình elip, vì
thế sẽ có lúc Trái Đất ở gần Mặt Trời nhất (điểm cận nhật) và cũng có lúc cách xa
Mặt Trời nhất (điểm viễn nhật).
- Từ ngày 23/9 đến trước ngày 21/3 Trái Đất chuyển động trên quỹ đạo chứa
điểm cận nhật với vận tốc lớn nên thời gian thực hiện xong 1/2 quỹ đạo chuyển
động ngắn lại còn 179 ngày, đây là thời điểm mùa lạnh của bán cầu Bắc đồng
thời cũng là mùa nóng của bán cầu Nam.
- Từ ngày 21/3 đến trước ngày 23/9 Trái Đất di chuyển trên 1/2 quỹ đạo hình elip
có chứa điểm viễn nhật và do vận tốc di chuyển chậm nên thời gian hoàn thành
xong 1/2 quỹ đạo này hết 186 ngày. Đây là thời kì mùa nóng của bán cầu Bắc,
đồng thời là mùa lạnh của bán cầu Nam.

0,25

0,25

0,25

0,25

Câu 2. a. Vai trò của tiến bộ KH-KT và thị trường tới sự phát triển và phân bố công nghiệp
(1,5 đ)
- Tiến bộ KHKT (quy trình công nghệ và công nghệ mới)
+ Làm thay đổi việc khai thác, sử dụng tài nguyên và phân bố hợp lí các ngành 0,25
công nghiệp.
0,25
+ Làm thay đổi quy luật phân bố các xí nghiệp công nghiệp; Tạo ra khả năng
0,7 mới về sản xuất, đẩy nhanh tốc độ phát triển một số ngành như điện tử - tin học,
hóa chất, vũ trụ…
0,25
5
- Thị trường (trong và ngoài nước) tác động mạnh đến việc lựa chọn các xí
nghiệp, hướng chuyên môn hoá sản xuất là đòn bẩy đối với sự phát triển, phân bố

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
và thay đổi cơ cấu ngành công nghiệp.
b. Vai trò của kênh đào Xuy-ê đối với ngành hàng hải thế giới.

0,7
5

- Rút ngắn quảng đường và thời gian vận chuyển từ Đại Tây Dương sang Ấn Độ 0,25
Dương và Thái Bình Dương và ngược lại rất nhiều so với phải vòng qua châu
Phi.
0,25
- Làm giảm chi phí vận tải, tăng cường giao lưu kinh tế, tăng cường các hoạt
động hàng hải quốc tế.
0,25
- An toàn hơn cho người và hàng hoá.

Câu 3. a. Các nước Mỹ La tinh có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển kinh tế nhưng tỉ lệ
(2,0 đ) người nghèo ở khu vực này vẫn cao và tốc độ phát triển kinh tế không đều, vì:

1,5

- Chế độ chiếm hữu ruộng đất: phần lớn đất đai canh tác thuộc các chủ trang trại
chiếm giữ, đa số dân nghèo không có ruộng kéo ra thành phố tìm việc làm dẫn
đến hiện tượng đô thị hoá tự phát, dân cư đô thị chiếm 75% dân số và 1/3 trong
số đó sống trong điều kiện khó khăn.
- Tình hình chính trị không ổn định đã tác động mạnh đến sự phát triển kinh tế và
các nàh đầu tư, khiến cho đầu tư nước ngoài giảm mạnh.
- Các nước Mỹ La tinh duy trì quá lâu cơ cấu xã hội phong kiến, các thế lực bảo
thủ của Thiên Chúa giáo tiếp tục cản trở sự phát triển của xã hội.
- Do chưa xây dựng được đường lối phát triển kinh tế-xã hội độc lập, tự chủ, nên
kinh tế các nước Mỹ La tinh phát triển chậm, thiếu ổn định, phụ thuộc vào các
công ty tư bản nước ngoài nhất là Hoa Kì.
- Quá trình cải cách kinh tế đang gặp phải sự phản ứng của các thế lực bị mất
quyền lợi từ nguồn tài nguyên giàu có ở các quốc gia này.
- Nợ nước ngoài của các nước Mỹ La tinh lớn, nhiều nước có tỉ lệ nợ nước ngoài
rất cao so với tổng GDP (Achentina, Chi lê, Êcuađo...)

0,25

0,25
0,25
0,25
0,25
0,25

b. Hậu quả của quá trình đô thị hóa tự phát ở Mĩ Latinh:
0,5

Câu 4
(2,0đ)

- Ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế, khả năng tích lũy của nền kinh tế, 0,25
sản xuất ở nông thôn bị đình trệ.
- Phân hóa giàu nghèo, thất nghiệp, tệ nạn xã hội, quá tải cơ sở hạ tầng đô thị; ô 0,25
nhiễm môi trường đô thị..

a. Phân tích nét khác nhau cơ bản về điều kiện phát triển công nghiệp và chiến
lược công nghiệp hóa của Ấn Độ và Trung Quốc.

1,0

- Điều kiện phát triển công nghiệp:
+ Ở Ấn Độ có nhiều thuận lợi hơn: Đã có tác phong công nghiệp; có kinh nghiệm 0,25
sản xuất công nghiệp dưới thời Anh chiếm đóng; cơ sở hạ tầng khá hoàn chỉnh.
+ Trung Quốc bắt đầu công nghiệp hóa có nhiều khó khăn hơn về người lao 0,25
động, cơ sở hạ tầng.
- Chiến lược công nghiệp hóa:
+ Ấn Độ: xây dựng nền công nghiệp đa dạng và vững mạnh tren cơ sở tự lực tự 0,25
cường; chú trọng phát triển công nghiệp nặng, xây dựng các ngành công nghiệp
trụ cột (luyện kim, chế tạo máy và các ngành công nghiệp có kĩ thuật cao như
điện tử, tin học…)

DeThi.edu.vn

Bộ 34 Đề thi học sinh giỏi Địa 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
+ Trung Quốc: Giai đoạn đầu ưu tiên phát triển công nghiệp nhẹ; sau đó mới
phát triển các ngành công nghiệp nặng (luyện kim, chế tạo máy, hoá chất) nhằm 0,25
đảm bảo xây dựng nền công nghiệp vững chắc.
b. Ảnh hưởng của việc phát triển giao thông theo hướng đông-tây của Đông Nam Á lục

địa đến phát triển kinh tế-xã hội.

1,0

- Tạo điều kiện thuận lợi trong việc thông thương, phát triển kinh tế giữa các
quốc gia và giữa các vùng trong từng quốc gia.
- Nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư dọc theo tuyến giao thông Đông -Tây,
góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển và tăng cường liên kết giữa vùng này với
những khu vực khác trong ASEAN cũng như với các nước khác trên thế giới.
- Phát huy tiềm lực kinh tế xã hội của mỗi nước; cho phép khai thác tiềm năng,
hợp tác và sự bổ sung lợi thế giữa các nước về tài nguyên, con người và mở rộng
thị trường.
- Góp phần mở rộng kinh tế đối ngoại, phát triển thương mại, đầu tư và phát triển
du lịch, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ trong và ngoài khu vực thông qua
việc kết nối với thị trường quốc tế.

0,25
0,25

0,25

0,25

Câu 5 a.Vẽ biểu đồ:
(2,5 đ)
* Xử lí số liệu:
Giá trị xuất khẩu, nhập khẩu và cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu của Hoa Kì.
1,5

Năm

1995

1998

2000

Giá trị xuất khẩu (tỉ USD)

584,7

382,1

781,1

Tỉ trọng xuất khẩu (%)

43,1

28,8

38,3

Giá trị nhập khẩu (tỉ USD)

770,9

944,4

1259,3

Tỉ trọng nhập khẩu (%)

56,9

71,2

61,7

2007

2010

1163,0 1831,9
36.6

0,5

44,0

2010,7 2329,7
63,4

56,0

* Vẽ biểu đồ: biểu đồ miền, các dạng khác không tính điểm.
- Yêu cầu: chính xác về tỉ lệ, chú thích, tên biểu đồ, khoảng cách năm.
(Nếu thiếu một yếu tố trừ 0,25 điểm)

1,0

b. Nhận xét và giải thích tình hình ngoại thương Hoa Kì

1,0

* Nhận xét:
- Nhập khẩu luôn chiếm tỉ trọng lớn hơn xuất khẩu (dẫn chứng); nhập siêu.
- Cơ cấu có sự thay đổi theo hướng tỉ trọng xuất khẩu ngày càng tăng, tỉ trọng
nhập khẩu ngày càng giảm (dẫn chứng).
* Giải thích:
- Tỉ trọng nhập khẩu lớn lớn hơn xuất khẩu do Hoa Kì tăng cường nhập khẩu các
sản phẩm để đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước (nguyên liệu, khoá...