Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 1
SỞ GD&ĐT THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 5

KỲ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐỘI TUYỂN
HỌC SINH GIỎI LỚP 11 LIÊN TRƯỜNG

MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút

Đề chính thức

-----------------------------

Gồm có 01 trang

Họ tên thí sinh:........................................... Số báo danh:...............................
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu :
Lớn lên về thể chất là giấc mơ có thật của những thế hệ sinh ra trong rơm rạ đói nghèo,
(…). Nhưng khi lớn lên về thể chất cũng là khi tôi dần biết về một giấc mơ khác nữa. Giấc
mơ con người sẽ trưởng thành về nhân cách tâm hồn.
Khi ta lớn, ta có thể chỉ biết về quyền của mình. Khi ta thực sự trưởng thành, ta mới biết
về trách nhiệm của bản thân. Ta biết cho đi hơn là nhận lại. Ta biết đi tình nguyện thực ra là
để chính ta trưởng thành lên. Ta biết rằng yêu thương người khác cũng chính là vỗ về tâm
hồn của chính mình.
Thử thách của tuổi mới lớn có thể chỉ đơn giản là một cú vật tay xem ai cơ bắp dẻo dai
hơn. Em hãy thử đi xa hơn, bước tới những thử thách rằng ai cống hiến nhiều hơn cho cộng
đồng. Ai truyền đi những năng lượng tích cực mạnh mẽ hơn. Ai biết sống vì người khác, vì
bạn bè còn gian khó, vì làng quê còn nghèo nàn, vì đất nước còn lạc hậu, vì dân tộc còn tụt
lại phía sau.
Mỗi ngày hãy nhìn thẳng vào phía Mặt Trời thiêu đốt và vạch những vạch đinh hằn mốc
đánh dấu trưởng thành của mình theo cách cao thượng: cách trưởng thành khi em biết nghĩ
về những điều dài rộng và biết sống vì người khác.
   (Trích Bút kí Sống như cây rừng, Hà Nhân, NXB Văn học, 2016, tr. 191)
Câu 1. Xác định phong cách ngôn ngữ trong đoạn trích trên.
Câu 2. Theo tác giả, biểu hiện của sự trưởng thành là gì?
Câu 3. Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến: Khi ta lớn, ta có thể chỉ biết về quyền của mình.
Khi ta thực sự trưởng thành, ta mới biết về trách nhiệm của bản thân?
Câu 4. Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Ta biết đi tình nguyện thực ra là để chính ta trưởng
thành lên? Vì sao?
PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN(14,0 điểm)
Câu 1. (4,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 400
chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc vượt qua những thử thách trong cuộc sống.
Câu 2. ( 10,0 điểm)
Trong tập tiểu luận Trang giấy trước đèn, nhà văn Nguyễn Minh Châu viết:“Tôi không
thể nào tưởng tượng nổi một nhà văn mà lại không mang nặng tình yêu cuộc sống, nhất là
tình yêu thương con người ”
(Trang giấy trước đèn, NXB Khoa học xã hội, 2002, trang 111)

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
Từ cảm nhận về hình tượng nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao (Ngữ
Văn 11, tập 1, NXBGD Việt Nam 2018), liên hệ với bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí” (Độc Tiểu
Thanh kí) của Nguyễn Du (Ngữ Văn 10, tập 1, NXBGD Việt Nam 2018), anh/chị hãy làm
sáng tỏ ý kiến trên.

-------Hết-------

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
SỞ GD&ĐT THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 5
Đáp án chính thức
Gồm có 07 trang

Phần
I

Câ
u
1
2

3

4

ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐỘI
TUYỂN HỌC SINH GIỎI LỚP 11 LIÊN TRƯỜNG
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút
-----------------------------

Nội dung

Điểm

Đọc hiểu
- Phong cách ngôn ngữ của đoạn trích: Phong cách ngôn ngữ
chính luận.
Theo tác giả, biểu hiện của sự trưởng thành là:
- Ta biết về trách nhiệm của bản thân.
- Ta biết cho đi hơn là nhận lại.
- Ta biết đi tình nguyện thực ra là để chính ta trưởng thành lên.
- Ta biết rằng yêu thương người khác cũng chính là vỗ về tâm
hồn của chính mình.
Ý kiến: “Khi ta lớn, ta có thể chỉ biết về quyền của mình. Khi
ta thực sự trưởng thành, ta mới biết về trách nhiệm của bản
thân” được hiểu là:
- Khi ta có thể chỉ biết về quyền của mình có nghĩa: có thể ta
chỉ muốn đòi hỏi quyền lợi, muốn được nhận (mà chưa nghĩ
đến cho), điều đó chứng tỏ ta mới chỉ lớn về thể chất, về tuổi
tác chứ ta chưa trưởng thành.
- Khi ta biết về trách nhiệm của bản thân ta sẽ phải sống có
trách nhiệm với bản thân và những người xung quanh.
-> Ý nghĩa của sự trưởng thành.
Học sinh tự do nêu quan điểm, có thể nêu theo 3 hướng:
- Đồng tình và giải thích được vì sao đồng tình
- Không đồng tình và giải thích được vì sao không đồng tình
- Vừa đồng tình, vừa không đồng tình và giải thích được lí do.
Gợi ý cụ thể:
Đồng tình với quan điểm: Ta biết đi tình nguyện thực ra là để
chính ta trưởng thành lên. Vì:
+ Khi ta biết tình nguyện tức là ta biết chia sẻ những khó khăn,
những yêu thương. Đó là cách làm đầy thêm niềm vui, niềm
hạnh phúc của mỗi người.
+ Tình nguyện bao giờ cũng gắn với hành động tự nguyện, sẽ
làm cho cuộc sống xung quanh trở nên tốt đẹp có ý nghĩa hơn.
+ Bản thân trưởng thành cả trong trái tim và suy nghĩ, biết sống
có trách nhiệm, biết thấu cảm với từng số phận, từng mảnh đời
mà ta chứng kiến, trải qua, thêm yêu cuộc sống mình có, và

6,0
1,0

DeThi.edu.vn

1,5

1,5

2,0

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
trân trọng mọi điều mình có được.
- Cần phê phán những bạn trẻ ngại tham gia hoạt động tình
nguyện, luôn đăn đo, sợ thiệt hơn.
Tạo lập văn bản

II
1

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một
bài văn ngắn (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ về ý
nghĩa của việc vượt qua những thử thách trong cuộc sống.

4,0

a.Yêu cầu chung:
- Câu hỏi hướng đến việc đánh giá năng lực, đòi hỏi thí sinh phải
huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ năng tạo lập văn
bản để bày tỏ thái độ, chủ kiến của mình.
- Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng
phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; được tự do bày tỏ quan điểm
riêng của mình, nhưng phải có thái độ chân thành nghiêm túc,
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
b.Yêu cầu về kiến thức
- Thí sinh phải huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ
năng tạo lập văn bản và khả năng bày tỏ quan điểm riêng của
mình để làm bài, có thái độ chân thành, nghiêm túc, khách
quan...
- Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng phải đảm bảo
các nội dung sau:
* Giới thiệu vấn đề nghị luận: Những thử thách là điều không
bao giờ thiếu trong cuộc sống của mỗi con người nhưng điều
quan trọng là chúng ta phải biết vượt qua thử thách.
* Giải thích vấn đề:
- Thử thách: là những yếu tố gây khó khăn, cản trở đến việc
thực hiện một công việc, một kế hoạch, một mục tiêu nào đó
mà buộc con người ta phải vượt qua.
- Vượt qua những thử thách: là quá trình con người dùng nghị
lực, khả năng của chính mình để vượt qua những tình huống,
những việc làm khó khăn, gian khổ nhằm đạt được thành công
trong cuộc sống.

4,0

* Bàn luận
- Con người luôn luôn phải đối diện với những thử thách trong
cuộc sống, lao động, học tập và trong tất cả các mối quan hệ xã
hội. Không có ai sống mà không phải đối diện với những thử
thách trong cuộc đời.

1,5

DeThi.edu.vn

0,5
0,5

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
- Việc vượt qua thử thách có ý nghĩa rất lớn lao đối với cuộc
sống của mỗi con người:
+ Mỗi lần vượt qua những thử thách là một lần chúng ta được
trải nghiệm, giúp ta hình thành những bài học kinh nghiệm, bồi
đắp vốn sống.
+ Thử thách và vượt qua thử thách khơi dậy những năng lực
tiềm ẩn trong mỗi con người, giúp ta khám phá và khẳng định
giá trị của bản thân.
+ Vượt qua thử thách góp phần tôi rèn bản lĩnh, hình thành
những phẩm chất như: niềm tin, nghị lực, sự kiên trì, dũng cảm,
… Từ đó, giúp con người trưởng thành hơn và có cơ hội thành
công hơn, có thể đóng góp sức mình nhiều hơn cho cộng đồng
và xã hội.
( H/s nêu dẫn chứng phù hợp)
* Mở rộng, nâng cao
- Con người cần phải biết đương đầu và vượt qua thử thách thì
mới có thể tồn tại, phát triển và hướng tới thành công. Để vượt
qua thử thách, con người cần có sức mạnh và luôn luôn rèn
luyện để có sức mạnh, cả về vật chất lẫn tinh thần. Đặc biệt,
con người cần phải có niềm tin, ý chí, nghị lực và luôn trau dồi
tri thức, kinh nghiệm.
- Thực tế cuộc sống, có rất nhiều người đã vượt qua những thử
thách để đến với thành công, góp phần thúc đẩy sự phát triển
của xã hội.
- Phê phán những người gặp thử thách là nản lòng, chùn bước,
không có ý chí vượt qua mọi gian nan, thử thách.

2

* Bài học nhận thức và hành động
- Thử thách là điều không thể thiếu trong cuộc sống.
- Cần tôi rèn ý chí, nghị lực; cần lạc quan và dũng cảm đối mặt
với thử thách; biến khó khăn, thử thách thành cơ hội; cần dám
nghĩ, dám làm và dám vượt qua những thử thách để thực hiện
ước mơ và khát vọng.
Trong tập tiểu luận Trang giấy trước đèn, nhà văn Nguyễn
Minh Châu viết: “Tôi không thể nào tưởng tượng nổi một nhà
văn mà lại không mang nặng tình yêu cuộc sống, nhất là tình
yêu thương con người ”
(Trang giấy trước đèn, NXB Khoa học xã hội,
2002, trang 111)
Từ cảm nhận về hình tượng nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm
cùng tên của Nam Cao (Ngữ Văn 11, tập 1, NXBGD Việt Nam
2018), liên hệ với bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí” (Độc Tiểu
Thanh kí) của Nguyễn Du (Ngữ Văn 10, tập 1, NXBGD Việt
DeThi.edu.vn

1,0

0,5

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
Nam 2018), anh/chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
*Yêu cầu chung
- Câu hỏi hướng đến việc đánh giá năng lực viết bài văn
NLVH, đòi hỏi thí sinh phải huy động kiến thức về lí luận văn học,
tác phẩm văn học, kĩ năng tạo lập văn bản, khả năng cảm nhận văn
chương của mình để làm bài.
- Thí sinh có thể cảm nhận và kiến giải theo những cách khác nhau,
nhưng phải có lí lẽ, căn cứ xác đáng.
*Yêu cầu về kiến thức:
10,0
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau
song cần đảm bảo một số nội dung sau:
a. Cắt nghĩa ý kiến:
1,0
- Trước hết, nhà văn phải mang nặng tình yêu đối với cuộc
sống, phải lăn lộn với đời để có vốn sống phong phú, suy tư về
cuộc đời, từ đó, mới có xúc cảm, rung động để sáng tạo.
- Nhà văn phải có tình yêu thương con người bằng tất cả trái
tim, trách nhiệm của mình. Từ xưa, “Văn dĩ tải đạo” luôn được
đề cao. Đại thi hào Nguyễn Du từng viết “Chữ tâm kia mới
bằng ba chữ tài”…
=> Thực chất ý kiến của Nguyễn Minh Châu đã nhấn mạnh tới
thiên chức của một người nghệ sĩ: Người nghệ sĩ phải sống sâu
sắc với đời, phải có tình yêu với người, phải có trách nhiệm với
việc cầm bút của mình.
b. Bàn luận:
1,0
- Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của
nghệ thuật vì vậy chỉ khi nhà văn yêu tha thiết cuộc sống từ đó
mới phát hiện ra những vấn đề đời sống để viết nên tác phẩm.
Nhà văn là con ong mà cuộc đời là hương hoa, phải yêu cuộc
đời thì nhà văn mới có được những giọt mật ngọt lành.
- Chỉ bằng tấm lòng yêu thương, chia sẻ, người nghệ sĩ
mới thực sự hiểu, cảm thông sâu sắc trước những bất hạnh của
con người.
- Cũng chỉ bằng tấm lòng yêu thương, chia sẻ, nhà văn mới
phát hiện và trân trọng vẻ đẹp khuất lấp bên trong tâm hồn của
con người. Bằng tình người, nhà văn mới có thể phát hiện và
nâng niu tính người.
- Biết cảm thông, yêu thương thì mỗi mỗi nhà văn mới
thực sự là một nhà nhân đạo và văn chương mới thực hiện được
thiên chức nhân đạo hóa con người, làm cho con người tốt đẹp
hơn.
c. Chứng minh qua nhân vật Chí Phèo
4,5đ

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
*Giới thiệu: Vài nét về nhà văn Nam Cao và tác phẩm “Chí
Phèo”.

0,5đ

*Về nội dung: Nhân vật Chí Phèo được xây dựng bằng tất cả
tình yêu thương của một trái tim nhân đạo của Nam Cao
- Nhà văn Nam Cao luôn quan niệm “sống đã rồi hãy viết”,
phải có vốn sống căng đầy thì Nam Cao mới sáng tạo được
những trang văn phập phồng hơi thở cuộc sống.
- Chí Phèo là hình tượng trung tâm trong tác phẩm cùng tên của
Nam Cao, là nhân vật điển hình cho bi kịch bị tha hóa của
người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám. Nam
Cao đã xây dựng nhân vật của mình bằng tất cả tình yêu
thương của một trái tim nhân đạo (Hs khi phân tích cần đảm
bảo các ý sau):
+ Nam Cao cảm thương cho những người nông dân hiền lành,
lương thiện nhưng bị xã hội vô nhân tính đẩy vào con đường
tha hóa làm biến dạng cả hình hài lẫn tâm hồn.
+ Nam Cao trân trọng, nâng niu, tin tưởng vào bản tính lương
thiện của người nông dân: Sự tự trọng, ý thức về danh dự, nhân
phẩm của một anh canh điền; dù rơi xuống vực thẳm của sự tha
hóa nhưng không đánh mất hoàn toàn bản tính lương thiện của
con người…
+ Nam Cao cảm thương cho bi kịch bị cự tuyệt quyền làm
người của Chí. Nhà văn miêu tả nỗi đau khổ đến tuyệt vọng của
Chí khi bị Thị Nở từ chối với một niềm cảm thương sâu sắc.
Cảm thương cho nỗ lực níu kéo đầy tuyệt vọng của Chí…
+ Nam Cao trân trọng, nâng đỡ những khát vọng đẹp đẽ của
con người: Khát vọng được làm người, Khát vọng tình yêu,
hạnh phúc…
+ Nam Cao lên án, đả kích xã hội phi nhân tính, bất công, tàn
bạo, …đã đẩy những người nông dân lương thiện vào bi kịch
thê thảm.
* Về nghệ thuật:
- Nghệ thuật phân tích, miêu tả tâm lí nhân vật đạt đến trình độ
bậc thầy (Đây là nét nghệ thuật quan trọng nhất trong tác
phẩm)
- Cốt truyện: Vừa có sự kế thừa truyền thống ở sự chặt chẽ,
logic, nhiều kịch tính, vừa có sự đổi mới theo hướng hiện đại.
- Kết cấu: linh hoạt, đầu cuối tương ứng.
- Ngôn ngữ: Giản dị, tự nhiên, trong sáng, nhiều đoạn nhà văn
còn sử dụng cả khẩu ngữ khiến cho tác phẩm rất gần với lời ăn
tiếng nói hàng ngày.
- Chi tiết nghệ thuật: Một số chi tiết nghệ thuật giàu sức gợi .

3,0đ

DeThi.edu.vn

0,5đ

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
- Giọng điệu: Nhà văn đã sử dụng kĩ thuật hòa trộn giọng điệu
để tạo nên tính đa thanh đa giọng.
………………
* Đánh giá nâng cao:
Với Nam Cao, tác phẩm “Chí Phèo” chính là truyện ngắn để
đời, là đỉnh cao rực rỡ trong sự nghiệp sáng tác của ông. Với
văn học Việt Nam hiện đại “Chí phèo” được xếp vào hàng kiệt
tác. Vừa đậm đặc giá trị hiện thực, vừa chứa chan tinh thần
nhân đạo, vừa mới mẻ, độc đáo trong văn phong. Sẽ có một
“ khoảng trống mà Nam Cao để lại cho văn học hiện thực Việt
Nam trước cách mạng tháng Tám (1945) nếu không có tác
phẩm Chí Phèo”.
d. Liên hệ với bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí” của Nguyễn Du
* Giới thiệu: Vài nét về Nguyên Du Và bài thơ “Đọc Tiểu
Thanh kí”
* Về nội dung: (HS phân tích sơ lược để rút ra được các nội
dung sau:)
- “Đọc Tiểu Thanh kí” là kết tinh những cảm xúc, suy tư của
một người nghệ sĩ có trái tim nhân ái, bao la, một tâm hồn đầy
suy tư, trăn trở, băn khoăn, day dứt về số phận con người. Tất
cả tình yêu thương của một trái tim nhân đạo của Nguyễn Du
trong “Đọc Tiểu Thanh kí”:
+ Là niềm xúc động, trân trọng và sẻ chia đối với vẻ đẹp nhan
sắc, tài năng cùng nỗi bất hạnh của Tiểu Thanh cùng bao thân
phận giai nhân tài tử trong cuộc đời.
+ Là tiếng khóc người, nỗi thương người mà còn là tiếng khóc
mình, nỗi thương mình.
+ Là mối tự hận, tự thương; là niềm khát khao tri kỉ của
Nguyễn Du, niềm khát khao kiếm tìm tri âm muôn thuở của
con người.
- Qua “Đọc Tiểu Thanh kí” , Nguyễn Du đã lên án chế độ đa
thê, trọng nam khinh nữ đã đẩy Tiểu Thanh vào số kiếp bi
thương. Đồng thời bày tỏ sự phẫn nộ trước xã hội phong kiến
bất công đã đẩy những con người tài hoa, có chí khí, hoài bão
vào kiếp tài hoa bạc mệnh, tài tử đa cùng.
- Bài thơ mở đầu bằng tiếng khóc người, thương người, kết
thúc bằng tiếng khóc mình, thương mình. Khóc người thương
người là sứ mệnh mang cao cả của trái tim nhân đạo lớn. Khóc
mình thương mình là sự sâu sắc của tư tưởng nhân văn. Vì thế
mà thi phẩm đã khơi dậy được sự đồng cảm sâu xa trong lòng
người đọc, góp phần bồi đắp cho tâm hồn con người những tình
cảm chân, thiện, mĩ.
- Về nghệ thuật: “Đọc Tiểu Thanh kí” làm theo thể thất ngôn
DeThi.edu.vn

0,5đ

2,0đ

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
bát cú đường luật hàm súc cô đọng, ngôn ngữ hình ảnh giàu
sức biểu tượng…
e. Sự tương đồng và khác biệt:
- Tương đồng: Hai tác phẩm là kết tinh những cảm xúc, suy tư
của một người nghệ sĩ có trái tim nhân ái, bao la, một tâm hồn
đầy suy tư, trăn trở, băn khoăn, day dứt về số phận con người.
Đồng thời cả hai nhà văn đều lên án chế độ xã hội đương thời
đã đẩy con con người vào bước đường cùng.
- Khác biệt:
+ Ở tác truyện ngắn “Chí Phèo”: Bằng tấm lòng yêu thương,
chia sẻ, nhà văn Nam Cao đã cảm thông, chia sẻ với nỗi bất
hạnh của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng
Tám; phát hiện và trân trọng vẻ đẹp khuất lấp bên trong tâm
hồn của con người tưởng như không thể hồi sinh được nữa; lên
tiếng đòi quyền sống chính đáng cho con người…
+ Ở bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí”: Là niềm xúc động, trân
trọng và sẻ chia đối với vẻ đẹp nhan sắc, tài năng cùng nỗi bất
hạnh của Tiểu Thanh cùng bao thân phận giai nhân tài tử trong
cuộc đời; là niềm khát khao tri âm, tri kỉ của Nguyễn Du và
cũng là niềm khát khao muôn thưở của con người..
- Lí giải: Có sự giống nhau vì cả 2 tác giả đều là nhà văn có
tấm lòng nhân ái bao la… Có sự khác nhau là do đặc điểm thể
loại; do sự tác động của thời đại; do điểm nhìn, quan niệm sáng
tác của mỗi người nghệ sĩ…
f. Đánh giá chung
- Ý kiến của nhà văn Nguyễn Minh Châu đúng đắn, vừa nêu ra
yêu cầu tất yếu của một nhà văn, vừa chạm đến giá trị bản chất
của mọi tác phẩm văn học.
- Ý kiến là một chỉ dẫn cho người sáng tác và định hướng cho
người tiếp nhận.
+ Với người sáng tác: Muốn “viết nhân đạo” phải “sống nhân
đạo”. Người nghệ sĩ phải sống sâu sắc với đời, với người, có
tấm lòng yêu thương, chia sẻ, thấu hiểu, cảm thông sâu sắc
trước những bất hạnh của con người, phải có trách nhiệm với
việc cầm bút của mình. Thông qua tác phẩm, tác giả phải gửi
được những thông điệp mang giá trị nhân văn sâu sắc, như vậy
tác phẩm mới có sức sống trường tồn trong lòng người đọc.
+ Với người tiếp nhận: Phải đồng cảm, tri âm với tác giả thông
qua tác phẩm. Có như vậy tâm hồn người đọc mới được bồi
đắp, trở nên giàu có và tràn đầy tình yêu thương con người,
niềm tin yêu với cuộc sống.

DeThi.edu.vn

0,5đ

1,0đ

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
Lưu ý chung:
1. Đây là đáp án mở, thang điểm có thể không quy định chi tiết đối với từng ý
nhỏ, chỉ nêu mức điểm của phần nội dung lớn nhất thiết phải có.
2. Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ
những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải được triển khai chặt chẽ, diễn
đạt lưu loát, có cảm xúc.
3. Khuyến khích những bài viết có sáng tạo. Chấp nhận bài viết không giống
đáp án, có những ý ngoài đáp án nhưng phải có căn cứ xác đáng và lí lẽ thuyết
phục.
4. Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng.
5. Cần trừ điểm đối với những lỗi về hành văn, ngữ pháp và chính tả.

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 2
TRƯỜNG THPT NÚI THÀNH
TỔ VĂN

ĐỀ THI TUYỂN CHỌN HỌC SINH GIỎI 11
Môn: Văn
Thời gian: 120'

Câu 1: 5 điểm
Phải chăng “ Cái chết không phải là điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời?
Sự mất mát lớn nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống” ? (Noocman- ku-sin)
Hãy viết một bài văn nghị luận xã hội ( khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của
em về ý kiến trên.
Câu 2: 5 điểm
Vẻ đẹp cổ điển và hiện đại được thể hiện trong bài thơ “ Mộ”( Chiều tối)
của Hồ Chí Minh.

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐÁP ÁN ĐỀ VĂN HSG 11

Câu 1:
Yêu cầu về kĩ năng: biết cách làm bài văn nghị luận xã hội về 1 tư tưởng đạo lí. Kết cấu chặt
chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
Yêu cầu về kiến thức: Hs có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần phải có những ý sau:
Giải thích tư tưởng đạo lí cần nghị luận:
+ cái chết không phaỉ là một mất mát lớn nhất: chết là chấm dứt sự sống, chấm dứt sự tàn tại
hữu hình của con người. Chết là phải xa rời mãi mãi những gì mà mình gắn bó, yêu thương,
là chìm vào hư vô, quên lãng. Vì thế, con người vẫn coi cái chết là mất mát lớn nhất. theo
Nooc- man- ku-sin, cái chết không phải là điều đáng sợ nhất trong cuộc sống của con người.
Trên thực tế, có những trạng thái tồn tại còn khiến con người bất hạnh hơn chết.
+ điều đáng sợ nhất để tâm hồn tàn lụi ngay khi đang còn sống:Đó là tâm hồn chai sạn, không
còn khả năng rung động trước cuộc đời, không còn biết khổ đau, hạnh phúc hay khao khát
điều gì, không còn ước mong sáng tạo và niềm hi vọng ở tương lai. Họ đã đánh mất cuộc đời
ngay khi cái chết còn chưa tới.
- Phân tích những mặt đúng, sai, bác bỏ những những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn
đề:
+ Ai cuối cùng rồi cũng phải chết. Đó là qui luật tự nhiên. Nhưng cái chết không phải là dấu
chấm hết, không phải là điều đáng sợ nhất đối với mọi người. Có nhiều người đã khuất xa
chúng ta cả trăm năm, ngàn năm mà vẫn không chìm vào quên lãng. Trái lại, họ vẫn sống
trong sự ngưỡng mộ và biết ơn của nhân dân, đất nước, gia đình, người thân. Như vậy, cái
chết không phải là điều mất mát lớn nhất của con người.
+ Có những người đang sống : đi lại, hít thở khí trời, vẫn làm việc nhưng tâm hồn trống rỗng.
Ở họ không có niềm vui, nỗi buồn, không có ước mơ, hi vọng. Mặt khác, nhiều người có khả
năng tạo lập cho mình một cuộc sống đầy đủ tiện nghi nhưng chỉ biết đến mình. Họ thờ ơ,
dửng dưng với mọi người xung quanh. Khi chết , họ chẳng để lại dấu ấn gì trong tâm hồn của
những người đang sống. Những người như vậy đã đánh mất cuộc sống quí giá của mình ngay
khi cái chết chưa đến.
Nêu ý nghĩa của vấn đề ( Bài học nhận thức và hành động )
Phải sống một cuộc sống có ý nghĩa đừng để tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống
Biểu điểm :
điểm 4, 5 : đáp ứng các yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi về diễn đạt
điểm 3 : đáp ứng mức độ cơ bản trong yêu cầu về kĩ năng và kiến thức. Còn mắc lỗi diễn đạt
điểm 2 : Bài sơ sài nhưng nhìn chung vẫn đúng hướng.
điểm 1 : bài tản mạn, không năm được kĩ năng
điểm 0 : chưa làm được gì hoặc lạc đề
Câu 2:
Yêu cầu chung: hs biết làm bài văn nghị luận văn học. kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát.
Yêu cầu cụ thể: hs có thể trình bày nhiều cách nhưng đảm bảo được một số ý sau:
1,vẻ đẹp cổ điển ở bài thơ: thể thơ tứ tuyệt đường luật, tính hàm súc cao, ý ở ngoài lời;
bút pháp chấm phá, cốt ghi lấy cái linh hồn của tạo vật; hình ảnh đậm nét tượng trưng,
ước lệ; cảm hứng thiên nhiên phong phú , sự hòa hợp giữa con người và cảnh vật, phong
thái ung dung của nhân vật trữ tình
2,vẻ đẹp hiện đại: bút pháp tả thực rất giản dị, chân thật; hình ảnh mộc mạc, dân dã của
đời thường; mạch thơ vận động theo hương tích cực, đi lên, từ tối đến sáng, từ buồn đến
vui, từ lạnh lẽo, cô đơn đến ấm áp tình người, cho thấy niềm lạc quan cách mạng của nhà
thơ.
3,Sự hài hòa giữa vẻ đẹp cổ điển và hiện đại ở bức tranh chiều muộn nơi núi rừng đậm
chất đường thi lại thấm nỗi buồn của người tù chiến sĩ nhớ nước, nhớ đồng bào, đồng

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
chí ; ngọn lửa làm bừng sáng hình ảnh người lao động, ngọn lửa của thi liệu phương đông
thành ngọn lửa của tình yêu thương cuộc sống và con người trong thơ hiện đại; tính chất
chiến sĩ hòa chất thi sĩ,…
BIỂU ĐIỂM:
-4,5: Kĩ năng viết tốt, đảm bảo các ý, hiểu sâu sắc
- 3: Cơ bản về kiến thức nhưng còn mắc lỗi chính tả, chữ xấu
- 2: kĩ năng còn yếu, phân tích chưa theo định hướng
- 1: kĩ năng yếu, tản mạn
-0: bỏ giấy trắng
* khuyến khích những bài có chất văn, sáng tạo khoa học.

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 3
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
------------ĐỀ CHÍNH THỨC

KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 11 THPT
MÔN NGỮ VĂN

(Dành cho học sinh trường THPT chuyên )
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề).
------------------------------------------

Đề bài
Câu 1 (3,0 điểm)
Nhà văn V. HuyGô từng nói: “Trên đời này chỉ có một thứ mà ta phải
cúi đầu thán phục đó là tài năng và chỉ có một thứ mà người ta phải quỳ gối tôn
trọng đó là lòng tốt”.
Anh/chị bình luận ý kiến trên.
Câu 2 (7,0 điểm)
Hoài Thanh có ý kiến: “Xuân Diệu mới nhất trong các nhà thơ mới” (Thi
nhân Việt Nam, NXB Hoa Tiên, Sài Gòn-1968, trang 120), còn ông Chu Văn
Sơn lại cho rằng: “…nghệ thuật Thơ mới của Xuân Diệu đã bắt rễ rất sâu trong
cội nguồn truyền thống” ( Ba đỉnh cao thơ mới, NXB Giáo dục, Hà Nội-2003,
trang 64).
Anh/chị phân tích một số bài thơ của Xuân Diệu để làm sáng tỏ hai ý kiến
trên.
---------HẾT--------Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ tên học sinh……………………………..Số báo danh…………………..

SỞ GD&ĐT VĨNH

HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
PHÚC

11 THPT
MÔN NGỮ VĂN

(Dành cho học sinh trường THPT chuyên)
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao
đề).
------------------------------------------

Câu 1 (3,0 điểm).
I. Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội: Bố cục và hệ thống ý sáng rõ. Biết
vận dụng phối hợp nhiều thao tác nghị luận. Hành văn trôi chảy. Lập luận chặt chẽ.
Dẫn chứng chọn lọc, thuyết phục. Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp,
chính tả.
II. Yêu cầu về kiến thức
Bài viết phải đảm bảo được những nội dung cơ bản sau:
1. Giải thích ý nghĩa câu nói:
- Tài năng: Khả năng đặc biệt, sự khéo léo hơn người, trí sáng tạo vượt
bậc.
- Lòng tốt: Tấm lòng vị tha, khoan dung và nhân hậu:
Đây là hai phẩm chất đặc biệt quý giá ở con người, thuộc hai lĩnh vực trí
tuệ và tâm hồn của con người.
- Cúi đầu thán phục và quỳ gối tôn trọng là cách nói hình ảnh thể hiện
thái độ đánh giá cao nhất đối với những phẩm chất quí giá của cong người đồng
thời cũng bộc lộ một quan điểm về cách đánh giá con người: Chỉ đề cao, coi
trọng tôn vinh những gì đẹp đẽ, có giá trị trong trí tuệ và phẩm cách của con
người, coi đó là cái duy nhất đáng coi trọng, ngưỡng mộ.
2. Phân tích, lý giải:
- Vì sao phải cúi đầu thán phục đối với tài năng: Vì tài năng là biểu hiện
cao nhất của khả năng trí tuệ của con người, là điều kiện tốt nhất để con người
khẳng định giá trị của bản thân và đóng góp cho cuộc sống chung của cả cộng

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
đồng. Đối diện với tài năng, ta không chỉ được chiêm ngưỡng, thán phục mà
còn được mở rộng tầm hiểu biết, nâng cao nhận thức để tự hoàn thiện bản thân.
- Vì sao phải quỳ gối tôn trọng đối với lòng tốt: Vì lòng tốt xét đến cùng
là sự hy sinh, dâng hiến cho người, cho đời trên cơ sở của tinh thần nhân đạo.
Để tốt với người, với đời, mỗi cá nhân cần biết vượt qua những nhu cầu cá nhân
ích kỷ, biết đứng cao hơn chính bản thân mình để có thể yêu thương thật lòng,
giúp đỡ chân tình, tha thứ thực sự. Những nỗ lực vì người khác xuất phát từ
lòng tốt luôn đáng để tôn vinh.
3. Bàn luận, mở rộng vấn đề:
- Vị thế của chủ thể câu nói: Một nhà văn lớn (hội tụ cả hai yếu tốt tài
năng và tấm lòng), người hơn ai hết hiểu sâu sắc ý nghĩa, giá trị của tài năng,
tấm lòng trong văn chương cũng như cuộc sống. Ở vị thế ấy, thái độ đề cao là
một tất yếu.
- Mặt tích cực: Đề xuất một cách đánh giá và một thái độ đúng đối với
những giá trị tốt đẹp của con người. Tài năng bao giờ cũng cần được đề cao, và
lòng tốt bao giờ cũng cần được coi trọng. Mọi biểu hiện miệt thị lòng tốt và phủ
nhận tài năng đều cần phải lên án, phê phán.
- Mở rộng, nâng cao:
+ Không nên tuyệt đối hoá vị trí của tài năng và lòng tốt vì trong cuộc
sống, trong con người vẫn còn có nhiều phẩm chất khác cần được coi trọng.
+ Cần xác lập mối quan hệ giữa tài năng và lòng tốt (liên hệ với quan
điểm của Hồ Chí Minh: Có tài mà không có đức là vô dụng. Có đức mà không
có tài không làm được việc gì).
4. Bài học nhận thức và hành động
III. Biểu điểm:
- Điểm 3,0: Đáp ứng được các yêu cầu nêu trên; Văn viết có cảm xúc. Dẫn
chứng chọn lọc và thuyết phục. Có thể còn một vài sai sót nhỏ.
- Điểm 2,0: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu nêu trên. Dẫn chứng chưa thật
phong phú. Có thể còn một vài sai sót nhỏ.
DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
- Điểm 1,0: Chưa hiểu chắc yêu cầu của đề bài. Kiến thức sơ sài. Còn mắc
nhiều lỗi.
- Điểm 0: Không hiểu đề, sai lạc phương pháp.
Câu 2 (7,0 điểm)
I. Yêu cầu về kĩ năng
Hiểu đề, biết cách làm bài văn nghị luận văn học. Biết phân tích dẫn
chứng để làm sáng tỏ vấn đề. Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ. Hành văn trôi
chảy. Văn viết có cảm xúc. Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp,
chính tả.
II. Yêu cầu về kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo được các ý sau:
1. Ở Xuân Diệu có sự kết hợp truyền thống và hiện đại. Đông và Tây vì
vừa ảnh hưởng chất đồ Nghệ của cha, chất dân ca của mẹ, vừa ảnh hưởng tư
tưởng văn hoá Pháp một cách có hệ thống.
2. Yếu tố truyền thống: Đề tài, thi tứ, hình ảnh. Yếu tố hiện đại: Ngôn
ngữ, cách thể hiện, cảm xúc.
3. Sự kết hợp hai yếu tố tưởng như đối lập nhau được Xuân Diệu vận
dụng rất nhuần nhuyễn và sáng tạo.
4. Học sinh chọn lựa phân tích tất cả các khía cạnh của một tác phẩm thơ
trước cách mạng tháng Tám của Xuân Diệu để thấy được sự sáng tạo trong việc
kết hợp truyền thống và hiện đại của thi sĩ (gợi ý tác phẩm: Đây mùa thu tới,
Thơ duyên, Vội vàng…): Đề tài, thể thơ, hình ảnh, ngôn ngữ, cách thể hiện, các
biện pháp tu từ, cảm xúc. Từ đó, thấy được nét riêng độc đáo của thơ Xuân Diệu
so với các nhà thơ cùng thế hệ.
III. Biểu điểm:
- Điểm 7,0: Đáp ứng được yêu cầu nêu trên, văn viết sâu sắc, diễn đạt trong
sáng. Bài viết thể hiện sự sáng tạo, cảm thụ riêng. Có thể còn một vài sai sót
nhỏ.

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
- Điểm 5-6: Cơ bản đáp ứng được yêu cầu trên, văn viết chưa thật sâu sắc
nhưng diễn đạt trong sáng. Có thể mắc một vài sai sót nhỏ.
- Điểm 3-4: Cơ bản hiểu yêu cầu của đề. Bố cục bài viết rõ ràng. Chọn và phân
tích được dẫn chứng song ý chưa sâu sắc. Có thể mắc một vài sai sót nhỏ.
- Điểm 1-2: Chưa hiểu rõ yêu cầu của đề. Diễn đạt lúng túng, trình bày cẩu thả.
- Điểm 0: Sai lạc cả nội dung và phương pháp.
* Lưu ý:
- Giám khảo nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát
bài làm của thí sinh. Cần khuyến khích những bài viết có chất văn, có những
suy nghĩ sáng tạo.
- Việc chi tiết hóa điểm số của các câu, các ý phải đảm bảo không sai lệch với
tổng điểm của câu và được thống nhất trong hội đồng chấm. Điểm lẻ được làm
tròn đến 0,5 điểm sau khi đã chấm xong và cộng tổng điểm toàn

DeThi.edu.vn

Bộ 30 Đề thi học sinh giỏi Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 4
KÌ THI CHOÏN HOÏC SINH GIOÛI KHOÁI 11

MOÂN : VAÊN

Thôøi gian : 90 phuùt.
Ñeà thi : Baøn veà vaên hoïc Vieät Nam giai ñoaïn nö...